Tekendra Raj Chemjong

शब्दाङ्कुर साहित्य प्रधान मासिकका सम्पादक, सेक्मुरी फाउन्डेसनका महासचिव तथा नेपाल सरकारको परराष्ट्र सेवामा कार्यरत मित्र भोगेन्द्र लिङदेन उप-सचिव जस्तो गरिमामय तहमा पदोन्नति हुनु भएकोमा हार्दिक बधाई ज्ञापन गर्दछु साथै उत्तरोत्तर प्रगतिको शुभकामना व्यक्त गर्दछु ।

केवालुङ
--------
यतिखेर
केवालुङ उभिएको छु ।

हेर्दै छु संसार पर–पर
नियाल्दै छु तल–तल
अबिरल
बगिरहेछ समय
तमोर–काबेलीहरुसँगै ।

क्षितिज उघ्रिरहेछन् बिस्तारै
अन्तु–सिलौटीहरुमा
टुसाउँदै छन् मालिङ्गोहरु
झाङ्गिदै छन् घङ्गरूका बोटहरु
बेगिला वायुहरु बटारिरहेछन्
मुनाफेनहाङहरु
चल्मलिँदै देख्छु चारकोसेभित्र
किचक लासहरु
सल्बल बढ्दो हेर्छु भङ्गालोहरुमा
एकलव्य भुराहरु ।

डुङ्गा खोपिरहेछन् सिकुवामा
लेप्मुहाङहरु
एकोहोरो अर्जापिरहेछन् धार
काङसोरेहरु ।

कम्पन छाम्छु
इक्साखाम्बेक
उफ्रिन्छु येवा–येमा
फलाक्छु फेदाङ्मा
पोल्छु तीतेपाती
जगाउँछु माङ
हात जोड्छु
तागेरा निङवाफुमाङ
अनिष्ट नपरोस्
यो मुलुकमा ।

------------

केही लिम्बू शब्दावली र तिनका अर्थ
--------------------------------
केवालुङ: ताप्लेजुंग जिल्लामा अवस्थित पवित्र हिमाल
मुनाफेनहाङ: एक शक्तिशाली लिम्बू शासक(Legendary hero)
लेप्मुहाङ: लिम्बूको पुर्खाहरुमा एक दार्शनिक र उद्धारक
काङसोरे: एक वीर लिम्बू लडाकु
इक्साखाम्बेक: धर्ती
येवा–येमा: लिम्बू समुदायको विजुवा विजुवानी
फेदाङ्मा: लिम्बू समुदायको पुरेत
माङ: देउता
तागेरा निङवाफुमाङ: लिम्बू समुदायको सर्वोच्च देउता

(शब्दाङ्कुर पूर्णाङ्क १२४, माघ २०६८)

https://sabdankur.com/2025/04/14/5116/

ए मिम्जिमाए - शब्दाङकुर भोगेन्द्र लिङदेन ए मिम्जिमाए हजुरको रूप जुनैसरि हजुरको माया सुनैसरि ए मायाको हावा चलिजान्छ दुईदिने बैंस ढलिजान.....

जर्मनीका महान विचारक प्रोफेसर फ्रेडरिक नित्सेको एउटा भनाई चर्चित छ-"God is dead."
प्रोफेसर नित्से आफ्ना देश र त्यहाँका युवाहरुको भविष्यका बारेमा सधैं चिन्तित रहन्थे । विश्वविद्यालय अध्ययन गर्ने प्राय युवा विद्यार्थीहरु दास मनोदशा र भाग्यवादबाट ग्रसित थिए ।
प्रोफेशर नित्से ती युवा विद्यार्थीहरुलाई अकसर सोध्ने गर्थे-" तिमीहरु गर्न चाहान्छौं? जर्मनीको अवस्था र भविष्यका बारेमा तिमीहरुको के राय छ?"
प्राय युवाहरुको एकै किसिमको जवाफ आउथ्यो-"बस हामीलाई परीक्षा पास गर्नु छ । बाँकी त भगवानको कृपाले जे प्राप्त हुन्छ, आफ्नो भाग्यमा जे छ त्यो त भइ हाल्छ ।"
"जर्मनीमा जो सुकै शासक प्रशासक आए हामीलाई केही मतलब छैन । जे हुन्छ त्यो भइहाल्छ ।"
युवाको त्यस्तो खालको सोचले नित्सेलाई थप चिन्तित बनाउथ्यो ।
एक दिन प्रोफेसर नित्से विश्वविद्यालयबाट निस्किएर मध्यदिन एक हातमा लालटिन र अर्को हातमा लठ्ठी र पुत्ला लिएर निस्किए । केही समय हिडेर चौरस्तामा पुगे पछि आफूले बोकेको पुत्लालाई दुई लठ्ठी हिर्काए ।
त्यही बाटोबाट हिडिरहेका युवा शिष्यहरुले आफ्ना गुरुको त्यो हर्कत देखेर छक्क पर्दै उनलाई सोधे-"सर ! हजुरले यो के गर्नु भएको?"
नित्सेले जवाफ दिए-" देखेनौं सबैतिर अन्धकार छाएको छ ।"
आफ्ना शिष्यहरुले भन्छ्न-"सर सबैतिर घामको प्रचण्ड प्रकाश छ त । हामी त उज्यालो मात्र देखिरहेका छौं ।"
नित्से भन्छन-"तिमीहरुको बुद्धिमा अन्धकार छाएको छ । सारा जर्मनीका युवाहरुको मस्तिष्कमा अन्धकार छाएको छ । सिंगो जर्मनी अन्धकारमा डुबेको छ । त्यसैले उनीहरुलाई जगाउन दिउँसै बत्ती बालेर हिडिरहेछु ।"
युवाहरुले फेरि जिज्ञासा राख्छन-"सर हजुरको हातको लाठ्ठी र पुत्ला चाहिँ किन? हजुरको हातमा यो शोभनिय भएन ।"
नित्सेले भन्छन-"तिमीहरुको भगवानलाई मैले मारिदिए । तिमीहरु जस्ता निक्कमाहरुलाई गाँसबासको जोहो गरिदिने यस्ता भगवानको के काम ? आज देखि तिमीहरुको भगवान मर्यो ।"
"अब के गर्छौं?"- नित्सेले ती युवाहरुको अघि सवाल राख्छन ।
त्यो सवालले ती युवाहरुको मनमा ठूलो हलचल ल्याए ।
नित्से फेरि भन्छन-"तिमीहरुको जर्मनी बनाउने ईश्वर त मर्यो । अब तिमीहरु आफैले आफ्नो जर्मनीलाई बनाउनु पर्छ । तिमीहरु तयार छौ?"
तिनै युवाहरुको भिडमा थिए, अटो वान विस्मार्क जसले सबैभन्दा पहिले जर्मनीलाई बदल्ने अठोटका साथ आफ्नो हात उठाए र जर्मनीलाई बदल्न तयार भए । अन्तत सबै युवाहरु जर्मनीलाई एउटा शक्तिशाली राष्ट्र बनाउन मुठ्ठी उठाएर लामबद्ध भए ।