NodFirst Project

ĐỒNG THUẬN LÀ GÌ?

“Không nói không” có phải là “có”?
Chúng ta thường nghĩ về sự đồng thuận như một câu hỏi đơn giản:
“Bạn có đồng ý không?”

Nhưng thực tế không phải lúc nào cũng rõ ràng như một chữ “có” hay “không”.

‣ Có người không nói gì.
‣ Có người gật đầu nhưng vẫn có vẻ không thoải mái.
‣ Có người ban đầu đồng ý nhưng sau đó đổi ý.
‣ Cũng có người đồng ý vì sợ làm mất lòng, bị thuyết phục nhiều lần hoặc cảm thấy mình “nên” đồng ý.

Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cần nhìn đồng thuận rộng hơn một câu trả lời “có” hay “không” và nhìn lại cách khái niệm này đã thay đổi như thế nào theo thời gian.

📃LỊCH SỬ ĐỊNH NGHĨA VỀ “CONSENT”📃
Theo Lammasniemi (2024), trong lịch sử pháp luật về các hành vi xâm hại tình dục, việc xác định một người có đồng thuận hay không từng gắn chặt với vũ lực và sự chống cự về thể chất. Nói cách khác, sự thiếu đồng thuận thường được nhìn nhận thông qua việc một người có chống cự hoặc bị áp đảo bằng vũ lực hay không.

Cách tiếp cận này dần đặt lại câu hỏi. Các nghiên cứu nữ quyền chỉ ra rằng sự im lặng, nỗi sợ hãi, các mối quan hệ quyền lực và khả năng tự đưa ra lựa chọn cũng có thể ảnh hưởng đến việc một người có thực sự tự quyết định về tình dục hay không.

Featherstone, Maturi và Byrnes (2023) cho thấy từ những năm 1970, các nghiên cứu nữ quyền ngày càng nhìn nhận đồng thuận trong mối liên hệ với quyền chủ động và quyền tự quyết về tình dục, thay vì chỉ xem đó là sự vắng mặt của vũ lực hay sự chống cự.

✅Vì vậy, hiểu về đồng thuận không chỉ là tìm xem một người có bị ép buộc hay không. Quan trọng hơn, đó là việc mỗi người có quyền tự mình lựa chọn điều xảy ra với cơ thể mình và lựa chọn đó có được tôn trọng hay không.

NÓI NGẮN GỌN ĐỒNG THUẬN LÀ KHI…
‣ Tôi có quyền quyết định với cơ thể của tôi.
‣ Bạn có quyền quyết định với cơ thể của bạn.
‣ Và cả hai đều có quyền thay đổi quyết định của mình.

Vì vậy, câu hỏi quan trọng không chỉ là:
“Người ấy có nói không không?”
Mà còn là:
“Người ấy có thực sự được tự mình lựa chọn, và lựa chọn đó có được tôn trọng không?”

✅Đó mới là tinh thần của đồng thuận.

VẬY CÒN IM LẶNG?
Im lặng không tự động có nghĩa là “không”. Nhưng cũng không tự động có nghĩa là “có”.

Đây là một trong những khoảng xám của đồng thuận.

Một người có thể im lặng vì họ cảm thấy thoải mái và không cần phải nói. Nhưng họ cũng có thể im lặng vì bối rối, sợ hãi, không biết phải phản ứng thế nào hoặc đang rất căng thẳng.

Tương tự, một cái gật đầu, ánh mắt hay sự chủ động đáp lại có thể là tín hiệu tích cực. Nhưng nếu bạn vẫn không chắc, đừng tự quyết định rằng đó là một lời đồng ý.

Không chắc người kia có muốn?
✅Đừng đoán. Hãy hỏi.

—----------------------------------------
Dự án NodFirst ra đời với mong muốn giúp người trẻ hiểu đồng thuận không chỉ là một câu hỏi “có hay không”, mà là quyền được lựa chọn, thể hiện ranh giới và tôn trọng lựa chọn của nhau. Thông qua các hoạt động tương tác, tập huấn và truyền thông, NodFirst tạo không gian để người trẻ cùng tìm hiểu, thảo luận và thực hành về đồng thuận trong những tình huống gần gũi với đời sống.
Mọi thắc mắc xin vui lòng liên hệ:
Facebook: https://tinyurl.com/NodFirstFB
Email: [email protected]
Hotline: 093 238 14 31 (Huyen Nguyen - Project Manager)