Collapsism Art

කඩාවැටීම් වාදය 2021.09.22

විනිත් චතුරංග ශ්‍රී ලාංකීය දෘශ්‍ය කලාව තුළ හැරවුම් ලක්ෂයක් සනිටුහන් කරමින් නව කලා ශානරයක් ලෙස" බිඳවැටීමේ "කලාව හෙවත් "කඩාවැටීම වාදය"ලොවට බිහි කරයි.

මොහුගේ කලා ගමනේ මූලික ඇරඹුමක් ලෙස පැරඩයිස් ප්‍රදර්ශනය වැදගත්ය. 2019 පැරඩයිස් පාර ගැලරියේ නැගී එන කලාකරුවන් තිදෙනකු වන කාවන් බාලසූරිය, විනිත් චතුරංග සහ මයන්ත පෙරේරාගේ කලාත්මක ප්‍රදර්ශනයක් වන "හදිසි අවස්ථා" කොළඹ 3 ඇල්ෆ්‍රඩ් හවුස් පාරේ ගැලරි කැෆේ හීදී පැවැත්විණ.

හඳුනාගත් නැගීඑන කලාකරුවන්ගේ කෘති ඉස්මතු කරමින්, ප්‍රදර්ශනය වාර්ෂික ඉදිරිපත් කිරීමක් වන අතර එමගින් දේශීය සමකාලීන කලා ව්‍යාපාරයේ දිශාව වෙනස් කරන තරුණ කලාකරුවන් කණ්ඩායම් ප්‍රදර්ශනයක දී ප්‍රදර්ශනය කෙරේ,
ශ්‍රී ලංකාවේ වැඩ කලත්,ආරම්භ කලත්, මෙම කලාකරුවන් අභියෝගයට ලක් කරන්නේ නියමිත වෙලාවට නිශ්චිත අවස්ථා නිර්වචනය කිරීමට අප භාවිතා කරන ප්‍රවණතාවයන්ට ය.

විනිත් චතුරංග සෞන්දර්ය කලා විශ්වවිද්‍යාලයේ උපාධිධාරියෙකි. ඔහුගේ විශාල ආකෘතියෙ තෙල් සායම් වලින් නිරූපණය කෙරෙන්නේ සාම්ප්‍රදායික මාධ්‍යයක් භාවිතා කිරීම සඳහා කලා කරුවාගේ උත්සහයකි. ඔහුගේ පළමු කෘති මාලාවේ කේන්ද්‍රීය තේමාව බිඳවැටීම පිළිබඳව සංකල්පයක් සාකච්ඡා කරයි. ඔහුගේ විවේචනයන් හි ස්වරූපය සහ වස්තුව පිටුපස සැඟවුණු රූප වල නොපෙනෙන පැත්ත සංකේතවත් කරන්නේ දේශපාලන විචාරය හා සමකාලීන කලා වෙළඳපොලේ ස්වභාවය පිළිබඳ විවරණය යන දෙඅංශයටම අදාළ ආඛ්‍යාන සංකේතවත් කිරීමෙනි.

වියුක්ත කරණය තුලින් බිඳවැටීමේ සංකල්පය ගෙන ඒම තුළින් කලාකරුවා සහ ඔහුගේ කලාව තුළ පැවැත්ම ප්‍රශ්න කරන්නාක් වැනිය. සියලුම ජීවී අජීවී වස්තූන් මත වියුක්ත ගුණාංග මතු කරමින් කලාකරුවා අනිත්‍ය ගොඩනඟයි. මෙය තුළ ද ඇත්තේ ඒකාකාරී නවීන බවකි. යථාර්ථය නම් එම යථාර්ථය තුළ කලාකරුවා අභියෝගයකට ලක් වීමත් පීඩනයට පත් වීමත්ය. එහෙයින් කලාකරුවා යම් හෙයකින් කලාව තුළ සිරවීමකට හෝ බිඳ වැටීමකට යටත්වෙයි. විනිත් චතුරංග සිය නිර්මාණය තුළ ඉස්මතු කරන්නේ මේ යථාර්ථය යි.

ශ්‍රී ලාංකේය දෘෂ්‍ය කලාවේ හෙවුඩ් රියලිසම් ප්‍රශ්න කරන ශිල්පියෙක් ලෙස විනිත් චතුරංග හැඳින්විය හැකිය. ඔහුගේ මතය නම් ප්‍රශ්න කිරීමක් නැති, එදිරිවාදිකම් නැති හෝ හෙළා දැකීමක් නැති කලාව සහ සමාජය එක තැන පල් වෙන බවකි. මෙයින් කලාකරුවන්ගේ වඳවීයාමක ඛේදවාචකයක් බවයි. එවැනි කලාවකින් සමාජ ප්‍රගමනයට ලබාදිය හැකි ප්‍රගමනය කවරේද යන්න ඔහුගේ පැනයයි.
මොහු තවදුරටත් තවකෙකු ප්‍රබල අනෙකා ලෙස නොසලකමින් ගමන් ගන්නා හේවුඩ් රියලිසම් අත්කරගන්නා දාර්ශනික ප්‍රවේශය කුමක්ද යන්න පශ්න කරයි.

යථාර්ථවාදයේ පෙර ගමන් කරුවන් වන මුදලිඳු ඒ. සී. ජී .එස්. අමරසේකර, ඩේවිඩ් පේන්ටර්, ජස්ටියන් දරණියගල වැනි ශිල්පීන්ට කලා ඉතිහාසය තුළ අත්වන ඉරණම ප්‍රශ්නකරයි.

කලාකරුවා නරඹන්නන් සතුටු කරමින් විචාරකයින් හා ගැණුම්කරුවන් අතර සිදුවන ගණුදෙනුවක් නම් කලාකරුවා ප්‍රේක්ෂකයාගේ වහලෙක් ද? කලා කරුවාගේ වගකීම එය ද? යනුවෙන් තවදුරටත් හේවුඩ් රියලිසම්ලාට එල්ල කරන ගැටලුවේ.
ඔහු කාන්සාව, බලය හෝ නග්නත්වය,පශ්චාත් යුද වාතාවරණය සහ ඒ හා අලංකරණය වූ නාගරික සුන්දරත්වය ප්‍රතික්ෂේප කරයි. ඒ වෙනුවට ඔහු සියලූ සම්මතයන් බිඳ හෙලීම, අපේක්ෂාභංගත්වය, පීඩනයන්, ඛේදනීය යථාර්ථය තුළ කලා කරුවාගේ බිඳ වැටීම් වැනි ප්‍රස්තුතයන් කැන්වසයට ගෙන එයි. නමුත් ශිල්පියා ඒ තුළ අත්කරගත නොහැකි යථාර්ථයෙන් සහ ඒකාකාරී බවකින් ඔහුවම ප්‍රශ්න කරන බවක් පෙන්නුම් නොකරන්නේ ද?

සත්‍ය නම් එයයි. විනිත් චතුරංග ගෙන එන මෙම පැනයන් හෙව්ඩ් රියලිසම් කෙරේ එල්ල වූ ප්‍රබල පහරකි.

"CURSE"නම් කෘතිය වර්තමානයේ ක්‍රියාත්මක වන භයානක තත්වයන්ට මුහුණදීමට සිදුවන බවකි. මෙහි විනාශකාරී බව වියුක්ත කරණය තුලින් කලාකරුවා දක්වයි. Curse සහ Niudity among reality කෘති ගුවර්නිකාගේ දරුවන් වැනිය. පිකාසෝ ඝනිකවාදය තුළින් ගෙන ආ යුද්ධයේ විනාශකාරී ප්‍රතිඵලය මෙහි කලාකරුවා සමාජ සංසිද්ධීන් බිඳවැටීමක් හුවා දක්වයි. කෙසේ නමුත් කැන්වසය මත වර්ණ, රේඛා, හැඩතල, ව්‍යුහය නවීකරණය කරමින් ඒ සියල්ල තුළ කලා කරුවාගේ ශෝකය කැටි කර ඇත.

වියුක්තය සහ යථාර්ථය අතර ගැටුම පිළිබඳ ශිල්පියා මෙසේ විස්තර කරයි.

" පවතින ලෝකයෙන් ඔබ්බට ගිය වියුක්ත භාවයකට මුහුණදීමට කලා කරුවාට සිදු වේ. එම වියුක්තයේ බලය හා කාලය ඉදිරිපිට අවකාශය තුළ කලා කරුවාට මුහුණ දීමට සිදු වන සත්‍ය යථාර්ථය මෙයයි. තවද එක් වියුක්ත රේඛාවකින් සම්බන්ධ වූ ආකෘති⁣යෙන් සහ අන්තර්ගතයෙන් දෘශ්‍යමානව ⁣නොපෙනෙන ගැලපෙන සම්බන්ධතාවය සහ සියලුම වියුක්ත රේඛා, හැඩතල සහ වර්ණ තුළින් යථාර්ථයට අභියෝග කිරීමේ ක්‍රමයක් සහ එම වියුක්තය සුදුසු ආකෘතියක් මත ආකෘතිය සහ අන්තර්ගතය ගොඩනංවයි. සංයුක්ත මතුපිට මෙයින් නිරූපනය කෙරේ. සැබෑ වියුක්තය නම් යථාර්ථයේ ජීවිතයයි. වියුක්තය යථාර්ථය තුළින් ගොඩනැගී යථාර්ථයට අභියෝග කරයි. යථාර්ථය යතාර්තය සමග ගැටෙන විට සත්‍ය වියුක්තය ජයගනී.

මෙහිදී මතකයට නැගෙන්නේ දුමිත් කුලසේකර ගෙන එන අත්දැකීමක් සහ ක්‍රියාවක් ලෙස කම්පනය යනු මිනිසුන් වළක්වා ගැනීමට උත්සාහ කළත් හදිසියේම මුහුණ පෑමට සිදුවන දෙයකි. එහි බලපෑම කායික මෙන්ම මානසික ද වේ. යමෙකු කම්පන සහගත අත්දැකීමකට මුහුණ දීමේ දී ඔහුට හෝ ඇයට එයට වචනයෙන් ප්‍රතිචාර දැක්වීමට නොහැකි වන අතර ඒ වෙනුවට ප්‍රතිචාරය ලැබෙන්නේ ශරීර භාෂාවෙනි.

මෙලෙස මිනිස් සිරුර පදනම් කරගනිමින් නව තේමාත්මක පදනමක් ගෙන එන කලාව තුළ පැන නැගී දුමිත් කුලසේකර වැනි නව පරම්පරාවක ඉදිරි ගමනක් ලෙස විනිත් චතුරංගගේ නිර්මාණ වැදගත් ස්ථානයක් හිමි කරගනියි. එකිනෙකට පරස්පර සන්දර්භයන් වුවද කලාවේ නව මං පෙත් සොයා යන තරුණ කලාවක අවශ්‍යතාවය ප්‍රශ්න කරන මෙවන් ශිල්පීන්ගේ අඩුව පිරවීමේ වැදගත්කම තවදුරටත් විනිත් චතුරංග සිය කලාව තුළින් පෙන්වා දෙයි. තවදුරටත් මෙම සිතුවම් කලාව පිළිබඳ අධ්‍යයනයට යොමු විය යුතුය.

විමර්ශන - F. B . Page - Collapsism Art

සටහන -
මදුෂා රණසිංහ
කලා ඉතිහාස අධ්‍යන අංශය,
දෘෂ්‍ය කලා පීඨය,
සෙෘන්දර්ය කලා විශ්වවිද්‍යාලය.

ලාංකීය ඩෙරිඩාවරුන්ට කඩාවැටීම් වාදයෙන් පාඩමක්

*ජේෂ්ඨ කතිකාචාර්ය සුමිත් චාමින්ද
*දෘශ්‍ය කලා ශිල්පි - විනිත් චතුරංග

"දෙව්ලොවද වියවුලක"
2024 .09.09

වර්ෂ 2011 නොවැම්බර් මස 10 වන බ්‍රහස්පතින්දා උදා වීමට දින කිහිපයකට පෙර සිටම මාගේ මනසට දැනුනේ ඉතාමත් වේදනාකාරීවූද, අපේක්ෂා භංගවූද,මානව ජීවිතය පිළිබඳ ඉතා කලකිරීමට ලක්වූද සිතිවිලි ජනිත කරවන සිද්ධීන්ය.
එයට පැහැදිලි හේතුව කුමක්දැයි කියා ප්‍රකාශ කර ගැනීමට එක් සැණින්නොහැකි වුවත් ලාංකීය ජනතාවට නුදුරු අනාගතයේදී මහා ව්‍යසනයකට ඛේදවාචකයට මුහුණ දීමට සිදුවන බව මාගේ මනසට දැනුනේ "දෙවියන් කුමක් කරමින් සිටීවිද ? යන්න ගැටලුකාරී ස්වභාවය මා සිත තුළ ජනිත කරමින්ය. එනම් මා දිනක් විශ්ව විද්‍යාලයේ අවසන් වසරේ ඉගෙනුම ලබමින් සිටි කාලයේදී

ධන කුවේරයන්ගේ නිජබම වන ඔවුන් සැපසේ ජීවිත ගත කරන කොළඹ (Town hall) මහ නගර සභාව සහ ඇල්බට් චන්ද්‍රවංකය වැනි ස්ථාන අසලින් මා ගමන් කරන විට ඉතාලි ජාතික මාක්ස්වාදී චින්තකයකු වන අන්තෝනියෝ ග්‍රැම්ස්චිගේ පරපීඩිත සංකල්පයෙන් මාගේ හිසට දැවැන්ත පහරක් එල්ල කළේය ඒ මන්ද සුඛෝපභෝගී ජීවිත ගත කරන ධන කුවේරයන් සිටින මෙවැනි නගර තුල දෙපස ඇති කුණුබැරල් පෙරළ පෙරළා ඒ තුළ ඇති කෑම සොයන වැරහැලි ඇඳගත් මිනිසුන් සහ ඉතා දුගීභාවයෙන් පෙළෙන කුඩා ළමයින්ගේ ජීවිත මා සියැසින් දැකීමයි. එවිට මා සිත තුළ හටගැනුනේ දෙවියන් කුමක් කරමින් සිටීවිද ? යන්නයි

භෞතිකවාදයට අනුව අජීවී වස්තූන්ගෙන් ජීව වස්තු වූ පහළවීම හැරුණු විට ස්වභාවධර්මයේ වර්ධනයේ උසස්ම පිම්ම වන්නේ මිනිසා බිහිවීමයි මාක්ස්වාදයට අනුව මෙවැනි දුක්ඛිත ආකාරයකට පාදඩ කරන යටලක් වූ ජනකොටස් මා සිහැසින් දැකීමෙන් හේගල්ගේ මහා සංකල්පයේ දොරටු තව තවත් මා තුළට විවර වූවත් ස්වභාවධර්මයේ සිදුවන ප්‍රමාණාත්මක සහ ගුණාත්මක වෙනස්වීම් වලට වෙනස්ව සමාජ ජීවිතයේ සිදුවීමට නියමිතව ඇති විප්ලවීය සංකල්පයට අයත් වෙනසක සැබෑ සංකේත සැබැවින්ම දැකගැනීම තුළින් දෙවියන් කෙරෙහි මා සිත තුළු පැවතුණු දැඩි භක්තිය සහ විශ්වාසය නිසාත් මා ජීවත් වන මනුෂ්‍ය ලෝකය කෙසේ හෝ නැවත යථා තත්ත්වයට පත් කළ යුතු යැයි මා සිත තුළ හටගත් දැඩි අධිෂ්ඨානය සහ වීර්ය නිසා 2011 වර්ෂයේ දී මා තුළින් අවිඥානිකව ගොඩනැගුණේ විශ්ව කර්ම දෙවියන් නිරූපණය වන චිත්‍රයයි. එම කෘතිය නිම කරන අතර කාලය තුළ මා අතින් බිහි වූ යථාර්ථය අතර නග්නව හෙවත් ආසියාවේ අපාය නැමැති කෘතියත් ශාපය නමැති කලා කෘතිය තුළින් නිරූපණය වන සංකල්ප දහරාව වනුයේ සුමිත් චාමින්ද යන් සඳහන් කරන පරිදි ශ්‍රී ලාංකීය භෞතිකයේ සැබෑ ෂර්වුඩයයි. එබැවින්
එවකට ලාංකීය ජනතාව විදිහට අපට මුහුණ දීමට සිදුවූ සැබෑ භෞතික ලෝකයෙහි සැබෑ යථාර්ථය තවදුරටත් තහවුරු වනුයේ මාක්ස් සඳහන් කරන පරිදි සංකල්පය යනු මිනිස් මනස විසින් පිළිබිඹු කරනු ලබන චිත්ත රූපයක් බවට හැරෙන්නා වූ භෞතික ලෝකය මිස අන් කවරක් නොවේ යන කියමන තුළිනි.
එබැවින් 2022 වන විට අප මිහිතලය මත උදා වීමට තිබූ ලාංකීය ෂර්වුඩය මා සිය කැන්වසය තුළ නිර්මාණය කර ඇත්තේ ඊට දශකයකටත් පෙර සිටය එබැවින් සුමිත් චාමින්දයන් විසින් 2022 දෙසැම්බර් මස තිස් වැනිදා ද ලීඩර් පුවත්පත තුළින් ගෙනහැර දැක්වූ දෙව්ලොවද වියවුලක යන තේමාවට පදනම් වී මෙම සදහන මෙසේ දිගහැරෙයි.

මා නිර්මාණය කරන ලද යථාර්ථය අතර නගනව නමැති කලා කෘතිය තුළින් නිරූපණය වන්නේ දේශපාලනික සහ සමාජ අර්බුදයන් තුළින් පීඩාවන්ට පත්වන මිනිසුන් එය දරාගත නොහැකිව අප ඇස් ඉදිරිපිට පාරවල්වල ඇති කුණු කානුවල මළ කඳන් මෙන් ඇද වැටී මිය යන අයුරුයි. ඒ බව අපට උපකල්පනය කිරීමට ඇති ඉතා සාධනීය කරුණු වන්නේ අධූරදර්ශී පාලන තන්ත්‍ර හමුවේ කොරෝනා වෛරසයෙන් බැටකෑ මිනිසුන්ගේ ජීවිත දෙසත් තෙල් පෝලිම් සහ ගෑස් පෝලිම් වල පැය ගණන් දවස් ගණන් කාලය ගෙවා ඉතා අවාසනාවන්ත ලෙස සිහසුන්ව මැරී ඇද වැටුණු අසරණයන් ගේ ජීවිත පිළිබඳ නැවත හැරී බැලීම තුලින්ය.

මානව සමාජයට මුහුණ දීමට සිදු වූ මෙවැනි ඛේදවාචකයන් තුළදී වුවද සමකාලීන ශීලාංකීය දෘශ්‍ය කලා දහරාව තුළ ක්‍රියාකාරී කලා ශිල්පීන් හැටියට කටයුතු කරන මම සහ සුජිත් රත්නායක ඇතුළු කලාකරුවන් කිහිප දෙනෙක් හැර අනෙකුත් සියලූම කලාකරුවන් පාර භෞතිකවාදයේ ගිලටීනය වෙත ගාල් වෙමින් හුදු වර්ණවාදී මනෝ ග්‍රාන්තය තුළ වල්මත් වූ සොම්බි කලාකරුවන් මෙන් හුදෙකලා වී කල්ගත කළහ. ඔවුන් ද්විඝටනාත්මක භෞතිකවාදයේ ප්‍රතිපක්ෂය නියෝජනය කරයි.
එබැවින් ඉහත සඳහන් කළ ඛේදවාචකයක් නැවත සිදු නොවීමට නම් ලාංකීය ජනතාවගේ ප්‍රධාන වගකීම වනුයේ සාම්ප්‍රදායික දේශපාලනයේ අගතීන් බවට පත් නොවී අප මහා පොළොවට ආදරය කරන සැබෑ ලෙසම මෙම පොළොවෙහි ගඳ සුවඳ හඳුනන සැබෑ මානවවාදී හර්න් කෙනෙකු මුඩුබිමක් බවට පත් කළ ලාංකීය භූමිය තුළින් කෙසේ හෝ සොයා ගැනීමයි. මානව සමාජය විසින් මුහුණ දෙන ඉතා සාධනීය වූ අයින්ද්‍රීය අර්බුදයන් වලට දෙවියන්ගෙන් පවා නිසි විසඳුම් මානව සමාජය වෙත නොලැබුණු විට දෙවියන් කෙරෙහිදී තිබූ බල සමතුලතාවයද මානව සමාජයෙන් ඈත්වී යයි.
එවිට දෙවියන් කෙරෙහිද ප්‍රතිවිරෝධීතාවයන් ඇතිවේ. ඒ බව භෞතිකවාදී ද්විඝටනාත්මක වාදයේ මූලික නියාමය වන ප්‍රතිවිරෝධය පිළිබඳ නියාමය තුළින් සනාථ වේ. එබැවින් ලෙනින් කිවූ පරිදි නියම අර්ථයෙන් ද්විඝටනාත්මක වාදය යනු වස්තූන්ගේ හරය තුළම තිබෙන ප්‍රතිවිරෝධය හැදෑරීම වේ. මේ නියාමය මාක්ස්වාදයේ ගැඹුරුම සංකල්පයන්ගෙන් එකකි.එබැවින් ඒ ට අනුව දෙවියන් නිරූපිත සියලු ගල් පිළිම සහ බොල් පළිම වල හරය ශුන්‍යත්වයට පත්වේ.ක්‍රියාවිරහිත තාවයට පත්වේ.

මෙවැනි ආකාරයේ බලශූන්නත්වයන්ට මුහුණ දීමට සිදුවන විට "මහා අනෙකා" කෙරෙහි පැවති සියලු සාම්ප්‍රදායික බල ව්‍යුහයන් දෙදරා යාමට ලක්වේ එවිට මානව සමාජය තුළ පවතින සියලු සාම්ප්‍රදායික බල ව්‍යුහයන් වල උස්මුදුන්වල සෙවනෙහි වැජබෙන සියලු සංකේතීය පියවරුන්ට සිය රැකවරණය පතා අවසාන බැස්ටීලිය වෙත ගාල් වීමට සිදුවී ඇත. නමුත් ලාංකීය බැස්ටීලයටද සිදුවී ඇත්තේ පුවක්මල පොළොවෙහි ගැසුවාසේ ක්‍රියාවලියකි. එහි කොටසක් රනිල් වික්‍රමසිංහ නියෝජනය කරයි. තවත් කොටසක් සජිත් ප්‍රේමදාස ද අනික් කොටස පොහොට්ටුවේ අවතැන්වුවන් නියොජනයකරයි.
එසේ වීමට ප්‍රධාන සාධකය වන්නේ මානව සමාජයේ පවතින විෂය මූලික සහ මනෝමූලික සාධක විප්ලවීය ආකාරයෙන් උපරිව්‍යුහය දක්වා අතික්‍රමණය කිරීමට නියමිත මොහොත වන විට ප්‍රමාණයේ වෙනස ගුණාත්මක වෙනස බවට පත්වීමට වෙර දරන මොහොතේ ඊට සාපේක්ෂව සාම්ප්‍රදායික ප්‍රාඥයන් තුළ පවතින හෙජමොනික තත්වයන්ට විරුද්ධව ප්‍රති⁣හෙජමොනික තත්ත්වයන් එතෙක් පැවති මහා අනෙකාගේ බලය අභිබවා ඉදිරියට යාමට උත්සාහ දරන විටය.

වර්තමානය වන විට ලාංකීය සාම්ප්‍රදායික දේශපාලන බලවිවූහ යන්ට සහ ඔවුන්ගේ රැකවරණය තුළ දිවි ගෙවන දීප්ති කුමාරට සහ පදනම් විරහිත ප්‍රකාශ ඉදිරිපත් කරන චින්තන ධර්මදාසලා වැනි අයටද මෙම අර්බුදයන්ට මුහුණ දීමට සිදුවී ඇත. ඒ වාගේම සංකේතීය පියවරුන්ගේ කාර්යභාරය නොයෙකුත් ආකාරයෙන් මොවුන් විසින් රඟ දක්වීමට උත්සාහ ගනිමින් තිබේ මොවුන් කටුසුසම් පොරවා ගත් අවස්ථාවාදීන් බවත් ඔවුන්ට එසේ සුපුරුදු ආකාරයේ රංඟනයන් ඉදිරිපත් කිරීමට ඇතැම් රාජ්‍ය මෙන්ම ⁣පෞද්ගලික නාලිකා ඉඩකඩ ලබාදී ඇත්තේ කිසිදු ආකාරයක ලැජ්ජා සහගත භාවයක් නැතිවය. එම නිසා එම නාලිකා වලින් මානව සමාජය වෙත ගෙනයන ගුණාත්මක භාවය අඳුරෙන් එළියට කෙසේවෙතත් අඳුරෙනුත් තව පොළොවෙ යටට අඩි දාහක් පමණ අඳුරට බව අප සියලු දෙනා සිහි තබා ගත යුතුය.

එබැවින් කාලය සහ අවකාශයේ අනන්ත අපරිණත භාවය තුළින් වසර හැත්ත හයක සාපය නිමා කර අව්‍යාජ වියුක්තයේ පරමත්වය ලාංකීය ජනතාව වෙත උදා වෙමින් පවතින මොහොතක පවා, ප්‍රතිවිරෝධයන් ඇතිවිය හැකි බව එංගලස් කිවූ අදහස සිහියට නැගේ.
එපමණක් නොව මින් පෙර පැවති මහා අනෙකාගේ රැකවරණය තුළ සිය අනසක පතුරුවමින් සිටි ජගත් වීරසිංහ වැනි ඉතා කපටි පුද්ගලයින් ක්‍රමක් ක්‍රමයෙන් අර්බුදයට යන මහා අනෙකාගේ බල ව්‍යුහයෙන් ඈත්වෙන සැටිත් ඊට ප්‍රතිවිරුද්ධව නැගී එන නව මහා අනිකාගේ දෑත් සිප වැළඳ ගැනීමට උත්සාහ දරන සැටිත් ඒ නව මහා අනෙකාගේ බල විවූහය වෙත උපක්‍රමශීලීව පා තබන සැටිත් විනිත් චතුරංගයන්ට මැනවින් දෘශ්‍යමාන වේ.
එබැවින් මෙවැනි කපටි පුද්ගලයන්ගේ වෙස් මාරු කිරීම් ඉතා සූක්ෂම ලෙස හඳුනාගැනීම ජාතික ජන බලවේගය සහ සමාජවාදී කලා සංගමයේ ප්‍රධාන වගකීමක් වන්නේය.

එපමණක් නොව අප ජීවත් වෙන මෙම පසුගාමී නව ලිබරල් ධනවාදී ආර්ථික සමාජ ක්‍රමය තුළින් ගොඩනගා ඇති විෂය මූලික කරුණු විසින් මානවයා වෙත උරුම කර දී ඇත්තේ වේදනාකාරී වූ අමිහිරි සමාජයකි. යථාර්ථය අතර නගනව එසේත් නැත්නම් ආසියාවේ අපාය නැමැති කලාකෘතියෙන් නිරූපණය වන පරිදි සියලු ස්වභාවික මෙන්ම සමාජීය ධර්මතා විනාශ වී ඉතා අස්වාභාවික වූ තත්ත්වයන්ට පත් වී අවසානයේදී කලාකරුවාට ද සිය නිරුවත පමණක් ඉතිරි වී ඇති බව නිරූපණය වේ. එහි සුවිශේෂත්වය වන්නේ මෙහි සිටින කලාකරුවා ස්ථානගත කර ඇති ආකාරයයි. එනම් මා විසින් ස්වායක්තියෙන්ම කිසිදු ව්‍යාජ භාවයකින් තොරව ගොඩනගා ඇත්තේ මහ පාරේ පේමන්ට් එක උඩ සිටින දෙදණින් නැගී සිටීමට උත්සාහ දරන කලාකරුවායි.
ඔහු සිය දකුණතින් පින්සල දරා සිටින අතර විශාල වූ මුඛය අහස දෙසට විවර කර වේදනාවෙන් කෑමොර දෙන විලාපය නිරූපණය කරයි. එබැවින් ලෙනින් කිවූ පරිදි වේදනාව යනු "විෂය මූලික ලෝකය පිළිබඳ මනෝමූලික පිබිඹුවකි. එහෙයින් මනෝමූලික අංගයක් තිබුණද වේදනාවෝ විෂය මූලික සත්‍යය පිළිබිඹු කරති" යන කියමනට සාධාරණයක් මෙම යථාර්ථය අතර නගනව යන කෘතියෙන් ඉටුකර දී තිබේ.
තවද මෙහි දැක්වෙන කලාකරුවා සියවම් අත මතින් මානව සමාජය වෙත නව පණිවිඩයක් ලබාදෙයි. එනම් චිත්‍රය තුළින් පිළිබිඹු වන සමස්ත ව්‍යුහයන්ගේ පැවැත්ම රඳා පවතින්නේ කලාකරුවාගේ වම් අත මතයි ඒ තුළින් මිනිස් සමාජය වෙත පවතින පසුගාමී නව නිබරල් ධනවාදයට එරෙහිව නව දේශපාලන පණිවිඩයක් ලබාදෙන්නේ "නිශේධය නිශේධය කිරීම පිළිබඳ නියාමය" සිහි කැදවමින්ය.

එනම් මාක්ස්වාදී ද්විඝටනාත්මක වාදයට අනුව වර්ධන ක්‍රියාවලියේදී සකලාකාර වර්ධනය පාලනය කරන විෂය මූලික නියාමයන්ට මෙම චිත්‍රයේ අන්තර්ගතය සහ ආකෘතිය වාස්තවික ලෝකයේ විෂය මූල නියාමයන්ට හසුවන නිසාය. අනුකූල වන නිසාය. එබැවින් එම කලා කෘතියෙන් නවලිබරල් ධනවාදය තුළින් බිහිකරන ලද සියලු පැරණි වස්තූන් ප්‍රපංචයන් හා ක්‍රියාවලීන්ගේ අගතිය නව සමාජවාදී ක්‍රමයක් විසින් නිශේධය කළ යුතු බව මානව සමාජය වෙත ලබා දෙන නව පණිවිඩයයි.
මීට වසර ගණනාවකට පෙර ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ වටා එකතු වී තිබූ ප්‍රමාණාත්මක වෙනස්වීම් හෙමින් හෙමින් ටිකෙන් ටික වර්ධනය සිදු වී එය ජාතික ජන බලවේගය බවට පරිවර්තනය කළ පසු එම ප්‍රමාණාත්මක වෙනස දස දහස් ගුණයකින් වර්ධනය වී එම සියලු ප්‍රමාණාත්මක වෙනස්කම් එකට එකතු වී ගුණාත්මක වෙනසක නව පිම්මක ආකාරයෙන් ලාංකීය මහ පොළොව මත ලබන සැප්තැම්බර් 21 වැනිදායින් පසු ස්ථානගත වන්නේ නව සමාජවාදී අරගලයක් අනුරාගමනය වටා එකතු වීමෙනි.

ඉදිරියේදී සිදුවීමට නියමිත මෙම නව සමාජ පරිවර්තනය කුමන හෝ ආකාරයකින් මැඩ පැවැත්වීමට රනිල් රාජපක්ෂ ඇතුළු පැරණි සාම්ප්‍රදායික දේශපාලන කණ්ඩායම් සහ ප්‍රතිවිප්ළවවාදීන්ගේ අරමුණ වී ඇති බව අප හොඳින් වටහාගත යුතු කරුණකි.

මෙයට අමතරව මා නිර්මාණය කරන ලද " ශාපය" නැමැති කලා කෘතිය තුළින් විකෘති වී සිටින විශ්ව කර්ම දෙවියන් ඉදිරියේ ඉර සහ හඳ ඩැහැගෙන අරන් ඇවිත් සිටින මිනිසෙකු නිරූපණය වේ.එම සිද්ධීන් තුළින් ගම්‍යමාන වන්නේ විද්‍යාව හා තාක්ෂණය විසින් අත්පත් කරන්නා වූ දියුණුව මිනිසා සහ නිෂ්පාදන බලවේග වල වර්ධනය මානව සමාජය වෙත ප්‍රගතිය කරා ළඟා වීම උවත් එහි අනෙක් පස දොරටුවෙන් සිදුවන්නේ සුමිත් චාවින්දයන් පවසන පරිදි වත්මන් පාරසරික විනාශය සහ කාලගුණික විපර්යාසයන් සිදුවන හෙයින් නිෂ්පාදනය සහ ඒවායේ ප්‍රගතිය මෙන්ම එහි ප්‍රබුද්ධත්වය පිළිබඳව ප්‍රශ්නාර්ථයක් දිගහරිමින්ය.

ඒ මන්ද පසුගාමී නව ලිබරල් ධනවා ධනේශ්වර සමාජයක සියලු දෑ තීරණය වන්නේ මුදල් නමැති මිනුම් දණ්ඩ තුළින්ය. ඒ බැවින් විශ්වයේ පවතින ජීවී අජීවී අචේතනික වස්තූන් සහ මිනිස් සමාජය සහ මිනිස් චින්තනය තුළට අයත් සියලු ක්‍රියාවලින්ට අයත් ද්වීඝටනාත්මක ඒකත්වයෙහි සර්වව්‍යාපී පැවැත්මට මෙම මුදල් නැමැති අවස්ථාවාදී මිනුම් දණ්ඩ භාවිතා කරමින් සෑම දෙයක්ම ගුණාත්මක හරයන්ට දැඩි ලෙස හානි පැමිනවීම සිදුකරයි. එබැවින් එය ඉතා විනාශකාරී වූ ඛේදවාචකයන් තුළට මානව සමාජය ගොදුරු කර ගැනීමට පවා ලක්කර ඇති බව තහවුරු වන්නේ ලෙඩ ඇඳන්වල පණ ගැහෙමින් සිටින අහිංසක මිනිසුන්ගේ ශරීරවලට බෙහෙත් වෙනුවට වතුර වලට ඩයිදමා එන්නත් කරන ඉතා නර්මවාදී දේශපාලන ක්‍රමයක් ලාංකීය භූමියෙන් ඉස්මතු වීම තුළින්ය.
එබැවින් මෙවැනි දේශපාලනික දාර්ශනික සහ සමාජීය වශයෙන් වටිනා අදහස් සමුදායක් ඔබ වෙත ගෙනහැර දැක්වීමට හැකි වූයේ කඩාවැටීම් වාදය හරහා ( COLLAPSISM ART ) මා විසින් ප්‍රේක්ෂක ඔබ වෙතට නිර්මාණය කර දැක්වීම තුළින්ය. එබැවින් මෙම "විෂ්ව කර්ම " දෙවියන් නිර්මාණය කිරීමට හේතු සාධක වූ නිධාන කතාවක් ඇත. එය කලාව සුන්දර අවියකී යන තේමා පාඨය යටතේ මෙසේ දිග හැරෙයි

"කලාව සූන්දර අවියකි"

* මෙහි අරමුණ සාම්ප්‍රදානුගත සංස්කෘතික දේශපාලනික වශයෙන් ඇති සියලු දෘශ්‍ය රූපයන් හා සංකල්පමය මතවාදයන් කලාව හරහා වෙනත් තත්ත්වයන්ට පත් කිරීමයි *

ඔ්‍ං එකෝමත් එක කාලෙක මහ මුහුදින් වට වුනු රටක් තිබුණලු ඉතින් ඒ රටේ මිනිස්සු ඉරට හඳට හා විශාල ගස් ගල් පර්වතවලටත් වන්දනාමාන කරලා තියෙනවා. දැනටමත් එය වැඩිවෙලා මිසක් අඩුවක් නම් වෙලා නැහැ.

ඒ වගේම ඒ රටේ මිනිස්සුන්ව රැකබලා ගන්න තිස්තුන් කෝටියක් දෙවි දේවතාවුන්ද ඉන්නවලු. නමුත් ඒ රටේ මිනිස්සු තාම කෝටි දෙකහමාරක්වත් නැහැ. මිනිස්සුන්ට වඩා දෙයියෝ තමයි වැඩියි. ඒ රටේ මිනිස්සුන්ගේ කොඩියක ලොකු කහ පාට සතෙකුත් ඉන්නවා. කඩුවක් අරගෙන ඌට සිංහයා කියලලු කියන්නේ. හැබැයි ඒ රටේ එක කැලේක වත් එක සිංහයෙක්වත් නෑ. වැඩිපුරම ඉන්නේ නරි.
ඉතින් වංශ කතාවල හා පුරාණ පොත්පත්වල ඉතිහාසයේ සඳහන් වෙලා තියෙන්නේ ඒ රටේ මිනිස්සු හොඳට කාපු බීපු යුද්ධ කරලා යුද්ධවලින් ජය අරගත්තු මිනිස්සු කියලා. හැබැයි දැන් ඒ රටේ හිඟා කන මිනිස්සු අම්බානෙක ඉන්නවා. කොච්චර අහේනියක්ද කියනවනම් පාරවල්වල අයිනේ තිබෙන කුණු බක්කි වලට බැහැගෙන ඒවායේ තිබුන කුණු කෑම අහුල අහුල කන මිනිසුන් ඉන්නවා. ඉතින් ඇත්තටම ඔය කියන තිස්තුන් කෝටියක් දෙවිවරුන්ට මේක පේන්නේ නැද්ද? ඈ....

ඉතින් ඒ රටට මේ වෙලා තියෙන විපත දැකපු එක්තරා මිනිසෙක් මේ ලෝකය මැව්වයි කියන විශ්වකර්ම නැමැති දෙවියන්ට මේක ගිහින් කිව්වා. අනේ දෙවියනේ අපි ජීවත් වෙන ලෝකයේ මිනිස්සුන්ගේ පරිහානිය නවත්වලා දෙන්න කියලා. මෙය අහපු විශ්ව කර්ම දෙවියෝ හා... කියලා පොරොන්දු වුනා. හැබැයි එක කොන්දේසියක් පිට ඒ මොකක්ද ඒ තමයි ඉරයි හදයි දෙන්නව අල්ලලා ගෙනත් ඇවිත් මගේ කකුල් දෙක ලඟට ගෙනල්ල දීපන්.
අන්න එතකොට, නුඹලාගේ ලෝකය මම යළි පෙර තිබූ හොඳ තත්වයට පත් කරන්නම් කියලා පොරොන්දු වුණා. ඉතින් මේ මිනිසා විශ්වයේ ඇවිදලා සෑහෙන වේදනා විඳලා ඉරයි හඳයි දෙක අල්ලගත්තා. දැන් මේ අල්ලගත්තු ඉරයි හදයි දෙන්නවම අර කලින් සඳහන් කළ විශ්වය මවපු විශ්ව කර්ම නැමැති දෙවියන් ළඟට අරගෙන ගියා. ඉතින් ඊට පස්සේ මොකද උනේ.....

ඔහු දැක්කා කලින් හිටපු විශ්ව කර්ම දෙවියන් විකෘති වෙලා අබල දුබල වෙලා දෙවියන් විතරක් නෙමෙයි ඔහුගේ ආසනයත් පිටිපස්සේ ඉන්න සත්වයත් රැස් වළල්ලත් යන සියලුම දේවල් විනාශ වී දෙවියන්ගේ බලය බිඳ වැටිලා ඉතින් මේ ලෝකය යථා තත්ත්වයට පත් කරන්න ඉරයි හඳයි ඩැහැගෙන ආපු මේ මනුස්සයට විශ්ව කර්ම දෙවියන් මොනවද කිව්වේ?

උඹ ඉරයි හදයි අල්ලගන්න ගිය මොහොතේ උබේ ලෝකේ මිනිස්සු උඹල ජීවත් වෙන ලෝකයට සාප කළා. ඉතින් ඒ සාපය ඇවිල්ලා මට වැදුනා. ඒ නිසා මේ මම විකෘති උනා මගේ බලය නැතිවුණා. මගේ සියලු දේ විනාශයට පත්වුණා. දැන් මගේ ළඟට ඔය ඉරයි හදයි අල්ලගෙන ඇවිත් වැඩක් නෑ මට මගේ යතා තත්ත්වය මට ආයෙ ලැබෙන්නේ නැති නිසා ඔය ඉරයි හඳයි දෙන්නට පාඩුවේ ඉන්න දීපන්. උඹලගේ ලෝකය උඹලම හදාගනින්. උඹලගේ ලෝකෙ උබලාම වෙනස් ආකාරයට හොඳ ක්‍රමයට පත් කරගනින්.
අපට අපේ දිව්‍ය ලෝකයේ පාඩුවේ ඉන්න දීපන් උඹලගේ මනුස්ස ලෝකයේ ප්‍රශ්න අපට කියන්න එන්න එපා. අවසන් වරටත් විශ්වකර්ම දෙවියන් මෙසේ කිව්වා. උඹලගේ ලෝකය වෙනස් කරන්න පුළුවන් මනුෂ්‍යයන්ටම විතරයි. උඹලා ඉපදුනු හැදී වැඩුණු ලෝකයට කවදාවත් ගරහන්න එපා ශාප කරන්න එපා. ලෝකය වෙනස් කරන්න දැන් දෙවියන්ට බෑ. එය කරන්න පුළුවන් මිනිස්සුන්ව වන නුඹලාටමයි.

දෙවියන් විසින් එම මිනිසාවෙත කිවූ දේ තුළ ඇති. ප්‍රායෝගික සත්භාවය සනාථ කර ගැනීම සඳහා මාක්ස් එන්ගල්ස් කොමියුනිස් ප්‍රකාශනය වෙත අප නැවත වරක් හැරී බැලිය යුතු වේ. එහි සඳහන් පරිදි මාක්ස්වාදයට අයත් ඓතිහාසික භෞතිකවාදය සමාජ සංවර්ධනය පාලනය කරන පොදු නියාමයන් හදාරයි. එබැවින් මේ තාක් කල් සියලු දාර්ශනිකයන් ලෝකය තේරුම් කළහ එහෙත් අපේ කාර්ය වන්නේ ලෝකයේ විපර්යාස කිරීමයි යන්න සඳහන් කර ඇත. එබැවින් මාක්ස්වාදී දර්ශනය අනෙක් දර්ශනවලින් ඉඳුරා වෙනස් වන්නේ මෙන්න මේ ලෝකය වෙනස් කිරීමේ කාර්යයේදී බව මිනිසුන් වන අප හොඳින් සිහි තබාගත යුතුවේ.
මා විසින් මෙම සටහන ලිවීම සදහා ලාංකීය උගත් බුද්ධිමත් වියතුන්ගේ පොත්පත් පරිශීලනය කල බව සදහන් කරමි.
ස්තුතියි.
දෘශ්‍ය කලා ශිල්පී - විනිත් චතුරංග.

2023.08.16
* නිදහස *

• නිදහසෙන් පලා යාම දේශපාලන
සාධකයක් ලෙසද ?

• නිදහසට එකතු වීම කලාත්මක
සාධකයක් ලෙසද ?

මා මින් පෙර සදහන් කල පරිදි මාවිසින් නිර්මාණය කරනුලැබූ කලාකෘති තුළින් ප්‍රකාශ වන සමාජ කතිකාව සහ ඒ තුළින් පිළිබිඹුවන සැබෑ යතාර්තය ලාංකීය භූමිය තුල තවදුරටත් ස්ථාන ගතවීඇති අයුරුත් එය තවදුරටත් වටහාගැනීම සදහා 2023.07.02 අනිද්දා පත්තරයේ පලවු

"නිදහසෙන් පලායාම දේශපාලන සාදකයක් ලෙස"

යනුවෙන් සුමිත් චාමින්දයන් විසින් සටහන් තැබු දීර්ග විස්තරයත් මාවිසින් කඩාවැටීම් වාදය තුළින් එලිදැක්වු
" මගේ නිදහස "- My freedom සහ
" සාර්ථකත්වය" - Succeeded නැමැති කලා කෘති සමග සංසන්දනාත්මක විග්‍රහයකට ලක් කිරීම මෙහි අරමුණයි.

ඒ අනුව සුමිත් චාමින්ද සදහන් කරන ආකාරයට නුතන මිනිසාට නිදහස යනු දරාගත නොහැකි මහා බරක් ලෙස සදහන් කර ඇත. ඊට හේතුව මෙම නව ලිබරල් ධනවාදය විසින් පුද්ගලත්වය විකසිත කරගැනීමට අවශ්‍ය කරන මුලික අයිතීන් පවා අහිමිකර ඇති බවිනි.
කලාකරැවාටද එය එසේමය.එම අහිමි කිරීම නිසා කැන්වසය ඉදිරියේ පරිකල්පනය සමග හුදකලා වු කලාකරුවාගේ ක්‍රම විරෝධී භාවය " My freedom "නැමැති කලා කෘති⁣යෙන් විද්‍යාමාන වේ.

එබැවින් කලාකරුවාටද සිදුවී තිබෙන්නේ මනුෂ්‍ය ජීවිතයේ නිර්මාණශීලිත්වය හබායාමේ නිදහස නොව යමකින් නිදහස් වීමට දරන වෑයමක් හැටියටයි.එබැවින් තව දුරටත් සුමිත් චාමින්දයන් පවසන පරිදිත් එරික් ෆෝම් පෙන්වාදෙන පරිදිත් නිදහස සමග කුමක් කරන්න දැයි නොදැන අතරමංවන මිනිසා ස්වකීය නිදහසින් පලා යාමේ මාවතක් හැටියට අධිකාරීවාධීමාවත තෝරාගන්නාබව සදහන් කර ඇත.

එය එසේනම් My freedom නැමැති සිතුවමෙන් පිළිඹිබු වන්නේ චිත්‍ර ශිල්පියා සිය පින්සල වර්ණ පලත්තත් සමග කෑගසමින් උඩ පනිමින් කැන්වසය නැමැති විශාල අවකාශය තුල ඉහල කෙලවරටම ගොස් සතර දිශාවටම අත්පා විහිදුවා විහිදා හරින්නේ මෙම අධිකාරී බලය නොවේද? ප්‍රේක්ෂකයා ඉදිරියේ නිර්මාණය කර ඇතතේ නුදුරු අනාගතය තුළදී අප වෙත උරුම කිරීමට නියමිත වු මෙම දිරාපත්වි ගරාවැටෙන නව ලිබරල් වාදී ශේම භූමියයි.ලිබරල් වාදී දේශපාලන ක්‍රම ව්‍යුහය ක් තුල මානව නිදහස කෙරෙහි යම්කිසි මට්ටමකට ප්‍රතිසංශෝදනවාදී ක්‍රියාවලීන් අනුගමනය කලත් ලාංකීය භූමිය තුල ස්තාපිත කරඇත්තේ එම ලිබරල් වාදයෙ පසුගාමී මිලේච්ච ක්‍රමවේදයයි.එබැවින් එයට විරැද්දව චිත්‍ර ශිල්පියාගේ ක්‍රම විරෝධී බාවය සහ නැගීසිටීම මෙම සිතුවම තුළින් මනාව පිළිබිඹුවේ.

ඊට අමතරව නිදහස ඉදිරියේ හුදකලාවු අසරන වු මිනිසාට අධිකාරීවාදය විසින් යෝජනා කරනුලබන්නේ තමන්ට වඩා සුපිරි මහා බලයක් ඉදිරියේ මුලුමනින්ම යටත්වීමට යන්න එහි සදහන් කර ඇත.එය එසේනම් එම මහා සුපිරි බලයට යටත්වන කලාකරුවාට සිදුවන සැබෑ ඉරනම අපට පැහැදිලි වනු ඇත.නමුත් එම සුපිරි බලයට යටත් නොවන කලාකරුවාට කුමක් වේද යන්න මා හට ජනිත වන ඊළග පැනයයි.

තවද සුමිත් චාමින්දයන් මෙසේ සදහන් කරඇත. ෆොයිඩියානු මනෝවිශ්ලේෂනයට අනුවත් එරික් ෆෝම් පවසන ආකාරයටත් " මිනිසුන් නිදහසට ආසකරන අතරම ඔවුන් නිදහසට බියවන බව" දක්වා ඇත.
නමුත් මා හට දැනෙන සුවිශේෂී දෙය නම් කලාකරුවා නිදහසට බිය නොවන බවයි.ඒ බව
මා විසින් මෙසේ පැහැදිලි කර දක්වයි.

අප සමාජ තුල සිටින සමාන්‍ය මිනිසුන් නිදහසට බිය මුත් කලාවයනු කුමක්දැයි යන්න සොයායන කලාකරුවාගේ මනස ඒතුලින් වෙනස් වේ.

එනම් කලාකරුවා යනු නිදහස පතන කෙනෙක්ය.ඔහු නිදහස සොයායයි.එබැවින් ඔහු කිසිසෙත්ම නිදහසට බිය නොවෙයි. ඔහු සැබෑ ලොව තුල කුමන හෝ දෙයක් සිදුවුවත් ඒතුලින් අත්විදින මනෝමුලික සහ විෂයමුලික කරුනු උකහාගෙන කැන්වසය නැමැති නිදහස් භූමිය තුල නිදහසේ කලාත්මකව ගොඩනගයි.

නමුත් ලාංකීය සමහර ශිල්පීන්ට මුහුනදීමට සිදුවී ඇති ප්‍රදානම ගැටලුව මෙයයි.

එනම් බොහෝ ශිල්පීන්ගේ කලා කෘති තුළින් ජනිත වන්නේ ප්‍රකාශන ගුණය පමිනි.නමුත් ඔවුන් එයට ආවේනික වු කලාත්මක ගුනය එකතු කිරීමට අපෝසත්වෙයි.

මා සිතනා පරිදි Modern art යනු ලාංකීය භූමිය තුළින් හට ගත්දෙයක් නොව එය වෙනත් රටවල විශේෂයෙන් බටහිර යුරෝපානු රටවල කලාව තුළින් බිහිවූ දෙයක්.විශේෂයෙන් දහඅටවන සියවසේදී ඇතිවු ප්‍රංශ විප්ලවයත් සමග එකල පැවති නව කලා ශානරයන් වල කරුණු ක්‍රමක් ක්‍රමයෙන් න්‍යාය ගතකිරීම ආරම්භ වෙනව.

එබැවින් ලාංකීය ශිල්පීන් වටහාගතයුතු ප්‍රදාන කරුනක් තමයි Modern art කරනවනම් එයට ආවේනිකව පවතින ප්‍රදාන හරපද්දතීන් වල ඇති මුලික දැනුම හරියාකාරව අවබෝද කර ගැනීම. ඒ මන්ද Modern art යනු වෙනම තලයක් ,ඒක වෙනම වැඩක් එය පින්සල අතට ගත් පමණින් හැමෝටම කල නොහැකි දෙයක් යනබව.

එනමුදු මා විසින් හදුන්වාදෙන ලද කලා ශානරයේ මුලික ලක්ෂණය වන්නේ කලාකෘතියකින් පිළිබිඹු වියයුතු ප්‍රකාශන ශක්තිය වගේම කලාත්මක භාවයත් යන දෙකෙහිම ගුණය ප්‍රේක්ෂකයාවෙත එකවර විදීමටත්,ගෙනහැර දැක්වීමට "මගේ නිදහස"(my freedom) යන කලා කෘතිය තුළින් ඉඩ සලසා දී තිබෙන්නේ එයටම ආවේනික වු නව කලා
පදනමක පිහිටාය.

එහිදී මා විසින් සපයා ගන්නා ලද කැන්වසය නැමැති නිදහස් භූමිය තුළින් පිළිබිඹු වන්නේ ⁣මෙම නව ලිබරල් භූමිය විසින් කලාකරුවා වෙත උදාකර දී ඇති අහිමි කරලීමට විරුද්ධව කරන ලද නැගීසිටිමයි.

තවද මාගේ අව්‍යාජ භාවය තුළින් නිරායාසයෙන්ම ගොඩනැගී ඇත්තේ එහි දැක්වෙන කලා කරුවාතුළින් ලිංගිකත්වය ද නිදහසේම අසම්මත වු අයුරින් මානව සමාජය වෙත නිදහස් කරන්නේ එහි ඇති කලාත්මක භාවය ආරක්ෂාකරගෙනයි. එම අසම්මතය තුල ගොඩනැගෙන සැබෑ ව්‍යුක්ත රූපය තුළින් සමාජ අසාදාරනයට ලක්ව කෑගසන මිනිසාගේ කුරිරු බාවයේ ප්‍රතිපල හැටියට තමාට කිසිදිනක ඉටුකර ගැනීමට නොහැකි ඉලක්ක සහ
අරමුණු වලට පවා ලගාවිය හැකි බව මෙම ෆැසිස්ට් වාදී ගාමක ප්‍රතිරූපයේ සත්‍ය යතාර්තය තුළින් පිළිබිඹු වන්නේය.

ඒ බව තවදුරටත් පැහැදිලි වන්නේ මා මෙම කලා කෘතිය නිර්මාණය කර මොහොතකට පසු සදහන් කරන ලද්දේ " හුදකලාව භාවය තුල කලාකරුවා නිරුවත් වෙයි එම නිරුවත් භාවය අධ්‍යාත්මිකත්වය තුල ඇති අවකාශ තලයේ අහස උසට නැගීයයි,ගමන් කරයි යනුවෙන් සදහන් කිර තිබීම තුළින්ය.

ඒ අනුව බලන කල එරික් ෆෝම්ටත් උගතයුතු පාඩමක් ඇත එනම් සාමාන්‍ය මිනිසා නිදහසට බිය මුත් කලාකරුවා නිදහසට බිය නැති බවයි.
ඒ කෙසේ වුවත් සුමිත් චාමින්දයන් සදහන් කරන ආකාරයට සත්‍ය ලෙස වටහාගතයුතු කරුණක් ඇත එනම් ධනවාදී නූතනත්වයෙන් පසුව මිනිසා නිදහස් පුද්ගලයෙක් ලෙස තමන්ව දකින්න පටන් ගනීනම් කලාකරුවාද කලාකරුවා යනු කවරෙක්ද?
කලාව යනු කුමක්ද? යන්න සිතීමට පටන් ගනී.

සැබෑ ලෙසම එම මොහොතේ දී සම්මත පරාරෝපනයෙන් කලාකරුවා පලායයි.එය අතහැරදමයි. කලාකරුවා තමන්ට සිතැගි පරිදි ඔහුගේ මනෝලෝකය තුල ජීවත් වීමට පටන් ගනී එම අවස්තාවේදී කලාකරුවාට තම ජීවිතය පිළිබඳව ඉරනම ඉසිලිය නොහැකි මහා බරක්සේ දැනෙන්නේ නැත. නිදහස හා බද්ද වු වගකීම් පිළිබඳවද බිය වන්නේ නැත. ඒ බව පශ්චාත් උපස්තිතිවාදී කලාකරුවන් වන පෝල් ගොගෑන් සහ වින්සන්ට් වැන්ගෝ නැමැති අසහායකලා ශිල්පීන්ගේ ජීවිත තුළින් කලාඉතිහාස⁣ය පරිශීලනය කිරීමේදී තහවුරු වේ. මිනිස් ජීවිතය තුල ඇති කැපකිරීම පිළිබඳව උගතයුතු පාඩම් එම කලාශිල්පීන් ගේ ජීවිත තුළින් අපට ඉගෙන ගතහැක.

මෙහිදී අපට සිහියට නැගෙන්නේ පරාරෝපනයෙන් තොර විඤ්ඤානවාදයක් ගැන කාල් මාක්ස්ගේ ග්‍රන්ථ වලසදහන් වන බැවිනි.එසේනම් නොයෙකුත් බාදක මැද කලා ශිල්පීන් හුදකලාව නැමැති පාර දිගේ ඇවිද ගොස් නිදහස නැමැති සදළුතලයේ දොරටුවෙන් ඇතුළු වීමට විඤ්ඤානවාදය නැමැති යතුර බාවිතා කරන බව අපට තහවුරු වන්නේය.

එබැවින් "දහස් ගනනක් සෙනඟ අතරේ මහා තනියක් මට දැනේ යන්න සේකරයන් සදහන් කලත් එම තනිකම කලාකරුවන් ඔවුන්ගේ ජීවිතය තුල ඇතිවන පශ්න හෝ ගැටලු මෙන්ම බාදක බවටද පත්නොකරගනී.

එබැවින් ඉහත සදහන් කල කරුණු වල සත්‍ය ස්වරූපය තවදුරටත් අපට වටහා ගතහැකි වන්නේ 2019 වර්ෂයේදී මා විසින් ඉදිරිපත් කල "මගේ නිදහස"- my freedom කලා කෘතිය එළි දැක්වීමෙන් අනතුරුව ඒහි සදහන් කල අදහස් කිහිපයක් තව දුරටත් මෙසේ ගෙනහැර දැක්වීමෙන්ය.
එනම් හුදකලාවට ඇතුළු වු පසු කලාකරුවා ගේ නිදහස සහ ක්‍රම විරෝදී බාවය පිළිබිඹුවේ.
හුදකලාව යනු කලාකරුවා විසින් පානය කරනුලබන අමුර්තය වගේ දෙයක්,ඔහු එම අමුර්තය පානයකර කැන්වසය නැමැති භූමිය තුල තමන්ට රිසි පරිදි නිදහසේ ඒ මේ අත දිවයයි.අවසානයේදී ඔහු නොදැනුවත්වම හුදකලාව තුල රජයන වීරයෙක් බවට පත්වේය යනුවෙන් සදහන් කර ඇත.

සුමිත් චාමින්දයන් සදහන් කරන පරිදි කාසියක එක් පැත්තකින් පිළිබිඹු වන්නේ තම ජීවිතවල ඉරනම තමන් විසින්ම පාලනය කිරීම නිදහස උදෙසා වු කරන අරගලය නම් ඒපැත්ත පමකක් දකින ලිබරල් වාදීන් ඉතිහාසය දකින්නේ ඒක මානීය කතාන්තරයක් ලෙස යන්න සදහන්කර ඇත.

ඒ අනුව එරික් ෆෝම් පෙන්වාදෙන පරිදි එම කාසියේම අනෙක් පැත්තවන්නේ මිනිසුන් නිදහසකෙරෙහි දක්වන බියනම් මාතුල ඇතිවන ඉතා සාදනීය ප්‍රශ්නය වන්නේ විනිත් චතුරංග නැමැති කලාකරුවා අයිතිවන්නෙ ඔය කාසියේ කුමන පැත්තටද යන්නයි ?

මීට අමතරව නිරපේක්ෂ සහ සාපේක්ෂ අවකාශයන් තුල ඇති ප්‍රතිව්‍යුහයන් කලා කරුවා විසින් ඒක්මොහොතකදී ඉතා කෙටි වේලාවක් තුළදී ක්ෂණිකව අත්පත්කරගන්නා සැටි සහ එහි අවසන් කූඪප්‍රාප්තිය කරා ලගාවුසැටිත් "Succeeded" - සාර්ථකත්වය නැමැති කලා කෘතියෙන් මනා ලෙස පිළිබිඹුකර ඇත.

* ජේෂ්ඨ කතිකාචාර්ය සුමිත් චාමින්දයන්ගේ ලිපි පරිශීලනය කිරීමෙන් මෙහි සටහන් තැබුවේ දෘෂ්‍ය කලා ශිල්පී විනිත් චතුරංග විසිනි.

2024.09. 20

* ලුම්පන් කලා කරුවන්ට සහ ලුම්පන්
කලා විචාරකයින්ට විනිත් ගෙන් පිළිතුරක්.

* අනුගත වෙනවාද? එදිරි වෙනවාද?

"SITUANISM" (අනුගතවාදය) 2023 වර්ෂයේ ලාංකීය භූමිය තුළ ස්ථාපිත වූ කලා ධහරාවක් ලෙස හඳුන්වා දිය හැකිය. දෘශ්‍ය කලා ශිල්පී ජයන්ත පුෂ්ප කුමාර විසින් මෙයට අදාළ වන දෘශ්‍ය රූප පෙළක් මෘද්දිත සිතුවම් ලෙසින් ප්‍රථම වරට කලාගාරය වෙත රැගෙන එන ලදී. ඔහු විසින් හඳුන්වා දුන් මෙම කලා කෘති තුළින් පිළිබිඹු වන වර්ණ රේඛා හැඩතල ඉතාමත් ඉහළ සංයමයකින් යුක්තව කලාත්මක කුසලතාවය පෙරදැරි කරගෙන ඉදිරිපත් කරන ඇත.

එමෙන්ම ඔහු විසින් ලාංකීය සමාජය වෙත මුදා හැරීමට අරමුණු කරන ලද අනුගත වාදය නැමැති දෘෂ්ටිවාදය සංකල්පමය වශයෙන් මානව සමාජය වෙත නව පණිවිඩයක් ලෙසින් කඩදාසි මත වර්ණවත්ව මුදා හැරීමට කරන ලද වෑයම සාර්ථකවී ඇත. එම පරිශ්‍රමය තුළ ඔහු විසින් ගොඩනඟන ලද භාවික රූප වලට ඉතා සාධාරණයක් සහ කලාත්මක භාවයක් එක්
හාසුකර අනුගත වාදී නැඹුරුවකින්ම අනුගත වාදය ජයන්ත විසින් ලාංකීය භූමිය මත ස්ථාපිත කරනදී.

එනමුත් මා තුළ ඇත්තේ වෙනත් ආකාරයේ අර්ථ දැක්වීමකි. එනම් 2022 වර්ෂය යනු අරගල සමයකි. එනම් ගෑස් පෝළින් තෙල් පෝලිම් වල මිනිසුන් සිහසුන් වී ඇද වැටුණු යුගයකි. ලාංකීය ජනතාවගේ මූලික අවශ්‍යතාවයන් පවා ඉටුකර ගැනීමට නොහැකි වූ තත්ත්වයක් ලාංකීය ආර්ථිකය තුළ නිර්මාණය විය. ඉතා ඉහල මූල්‍ය වංචා සහ අපරාධ යන් දූෂණයන් සිදු කළ පාලකයින්ට විරුද්ධව ජනතාව අරගල කරන ලදී එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ගෝඨාභය රාජපක්ෂට රටින් පලායාමට සිදුවිය.
ආඩම්බරකාර අප්පච්චිලාට හමුදා කඳවුරු වලට වී මී පැටවුන් සේ සැඟවී සිටීමට සිදුවිය. එලෙසම මොළ හතක් ඇති ඇතැම් කපුටාස්ලාට පැයගනන් උඩුගුවනේ ඒ මේ අත රස්තියාදු ගැසීමට සිදුවිය. එපමණක් නොව සිය ශ්‍රී මුඛයෙන් ජනතාව අමතන ජනතාවට බොක්කෙන්ම ආදරය කරන පාලකයින්ට අරගල භූමියේදී එලව එලව පහර දුන්නේය.
එබැවින් මහා වෙනසක් සිදුවීමට නියමිතව ඇති අඩ හැරය ලාංකීය ජනතාව විසින් උදාකර ගැනීම සඳහා බලාපොරොත්තු සහගතව සිටියේය. එනමුත් නව ලිබරල් ධනවාදී මිලේචත්වය විසින් ගරා වැටෙන මහා අනෙකාගේ බල ව්‍යුහයන්ට මුක්කුවක් ලෙස රනිල් වික්‍රමසිංහව අවසන් බැස්ටීලය වෙත එක්රැස් වූ අවස්තාවාදී මිලේච්ඡ සංකේතීය පියවරු විසින් අටවැනි ජනපති බවට තෝරා පත්කර ගන්නා ලදී.

රනිල් වික්‍රමසිංහගේ පැමිණීමත් සමගම අයි.එම්.එෆ් සහනාධාර ලැබීමෙන්⁣ පසුව ක්‍රමක් ක්‍රමයෙන් තෙල් පෝලිම් නැති විය.ගෑස් පෝලිම් නැති විය. නමුත් තාවකාලික විසඳුම් ලෙස ජාත්‍යන්තරයට ගෙවීමට තිබූ ණය ප්‍රමාණය නතර කර තෙල් ගෑස් විදුලිය ලබා ගැනීමට යාන්තමින් මුදල් ප්‍රමාණයක් ඉතුරු කර ගත්තේය.නමුත් සුපුරුදු ලෙස නැවතත් ජීවන වියදම ඉහළ ගියේය. රට ණය බරින් වැඩි විය රනිල් රාජපක්ෂගේ රජය විසින් ජනතාව වෙත නව බදු ක්‍රම හඳුන්වා දුන්නේය.පෙර පරිදි සුපුරුදු ලෙස විවිධ ආර්ථික අපහසුතා දුෂ්කරතාවලට මුහුණ දෙමින් බහුතර පොදු ජනතාවට සිය ජීවිතය ගෙවා දැමීමට සිදුවූයේ ප්‍රශ්න සහ අර්බුදයන් වලට අනුගත වෙමින්ය.ආර්ථික,සමාජීය සහ දේශපාලනික වශයෙන් එම පවතින අර්බුදකාරී සමාජය තුළ අර්බුදයන්ට අනුගත වෙමින් සහ අර්බුදයන් වල වහලුන් හැටියට මිනිසුන් ජීවිතය ඉදිරියට නඩත්තු කරගෙන යාම එක්තරා ක්‍රමයක් හැටියට දකින ජයන්ත එය SITUANISM හෙවත් අනුගත වීම වාදයක් ලෙස ජනගත කිරීමට ප්‍රයත්න දෑරුවේය.

නමුත් මා ජයන්තගෙන් විමසන ප්‍රශ්නය වන්නේ ගෝඨාභය රාජපක්ෂ සමයේදී මිනිසුන්ගේ මූලික අවශ්‍යතා පවා ඉටුකර නොදීමට අපොහොසත් වූ පාලකයින්ට රටේ පොදු ජනතාව අරගල සමයේදී පන්නා දැම්මේ ඔබ පවසන පරිදි අනුගත වාදයට එකග වෙමින්ද ? ඔබ විශ්ව විද්‍යාල ආචාර්යවරයෙක්ය මම පාසල් ගුරුවරයෙක්ය නමුත් අප වැටුප් විෂමතා ඉවත් කරන ලෙස බල කරමින් රනිල් රාජපක්ෂ ආණ්ඩුවට විරුද්ධව පෙළපාලි ගියේ අනුගත වාදයට අකමැති නිසාය.

එනමුත් ඔබ රනිල් රාජපක්ෂ ආණ්ඩුවට විරුද්ධව විශ්වවිද්‍යාල ආචාර්යවරුන් සමඟ පෙළපාළි ගියේ උද්ඝෝෂන වලට සහභාගීවූයේ ඔබ හඳුන්වා දුන් අනුගත වාදයට පිටුපාමින් නොවේද ?
එබැවින් ඔබ විසින් හඳුන්වා දුන් Situanism දෘශ්‍ය කලා ධාරාව art form එකක් හැටියට සාර්ථක වුවත් සංකල්පමය වශයෙන් ලාංකීය භූමිය තුළ ප්‍රායෝගිකවම ස්ථාපිත නොවන තැනට පත්ව ඇත.
එබැවින් අනුගතවීම යන දෘෂ්ටිවාදය සේවය කරන්නේ ලාංකීය භූමිය තුළ තියෙන මෙම පාදඩ දේශපාලනයක මිලේච්ඡත්වයට බව පැහැදිලිය. මෙවැනි සංකල්ප දහරාවලින් කවමදාවත් පොදු මහජනතාවට සුඛිත මුදිත භාවයක් අත්පත් කර දෙන්නේ නැත. ඔවුන්ව විමුක්ති මාර්ගයකට ළඟා වීමට ඇති ඉඩකඩ හවුරා දමන බව මාක්ස්වාදී දර්ශනය ඇසුරෙන් වී. අයි. ලෙනින් පවසන්නේ මේ ආකාරයටයි.

මානව සමාජයට පේන්න මිලේච්ඡ ධනපතියන්ගේ ක්‍රමයට විරුද්ධව කතා කරත් මොවුන් ධනපති පංතියට යටින් සේවය කරන ධනපතී පන්තිය නියෝජනය කරන ලුම්පන් ධනපති ලුතිනල්ල හැටියටයි. එබැවින් අනුගත වාදය යනු ඉතා සුන්දර මිනිසෙකු මෙන් අප රැවටීමට ඉදිරියට පැමිණි කුණු ගඳ ගහන රාක්ෂයෙක්ය. කලා වෙස් රැගෙන ආ අවස්ථාවාදී මිලේච්ඡ ධනපති පන්තියට සේවය කරන අනුගතවාදී මොඩලයක්. වෙනත් ආකාරයකින් කියනවා නම් හේවුඩ් රියලිසම්ලාගේ පශ්චාත් භාගයයි. මුන් දෙගොල්ලොම සේවය කරන්නේ මෙම එක තැන පල්වෙන ලාංකීය මානව සමාජය වෙනස් නොකරන්න බව අප හොඳින් සිහි තබා ගත යුතුය.

එබැවින් හේවුඩ් රියලිසම්ලා මෙම නව ලිබරල් ක්‍රමය විසින් ගොඩනගන ලද දූෂිත නෙළුම් කුළුණුවල සහ අධිවේගී මාර්ගවල සුන්දරත්වය විඳින අතර අනුගතවාදීන්ලා එම දූෂිත භාවය හේතුවෙන් ගොඩනැගෙන පරිපීඩිතයන්ගේ ජීවිත නඩත්තු කරයි. එබැවින් මෙම දේශපාලනික සංක්‍රාන්තික සමය තුළ හේවුඩ් රියලිසම්ලා සහ අනුගතවාදීන් යනු එකම කාසියේ දෙපැත්ත නියෝජනය කරන අර්බුදයට යන ලිබරල් කඳවුරට සේවය කිරීමට පැමිණි අවලංගු කාසියක්ය.

එබැවින් යම්කිසි දේශපාලන බල පෙරළියක් සිදුවීමට ඇති මෙවැනි මොහොතක මෙවැනි ආකාරයේ අනුගතවාදී දෘෂ්ටිවාදයන්, කලා ශානරයන් කලාකරුවන් විසින් රැගෙන ඒම මානව සමාජයට කරන ද්‍රෝහී කමක් වන්නේය. දීප්ති කුමාර ගුණරත්න ලාට මෙවැනි සංකල්ප කනට මී පැණි වැටෙන්නාක් සේමය. ඒ මොකද ඔවුන්ගේ පැවැත්ම තහවුරු වන්නේ මෙවැනි ආකාරයෙන් ලිබරල්වාදී වනචර සංස්කෘතියක් තුළ ගෙම්බන් මෙන් එහෙ මෙහේ පනින අවස්ථාවාදී දේශපාලකයන්ගේ සෙවණේ හිඳීම තුළින්ය. එබැවින් දීප්ති කුමාර ගුණරත්න යනු මොවුන්ට ගැලපෙන සේම ව්‍යාජ ලෙස ඇතැම් ජනමාධ්‍ය නාලිකා තුළින් ඔසවා තබා ඇති වාමාංශික ඇයි හැගෙන ලුම්පන් පන්නයේ විචාරකයෙක් බව ලාංකීය ⁣ජනතාව තේරුම්ගතයුතු තවත් කරුණකි.

සටහන - දෘශ්‍ය කලා ශිල්පී
විනිත් චතුරංග