Ang Rizalian

𝗸𝗮𝗠𝗔𝗟𝗔𝗬𝗔𝗻: 𝕸𝖆𝖑𝖆𝖞𝖆𝖓𝖌 𝕻𝖆𝖒𝖆𝖒𝖆𝖍𝖆𝖞𝖆𝖌 𝕭𝖚𝖍𝖆𝖙 𝖓𝖌 𝕿𝖆𝖕𝖆𝖓𝖌 𝖆𝖙 𝕶𝖆𝖌𝖎𝖙𝖎𝖓𝖌𝖆𝖓

Tuwing ika-30 ng Agosto, ipinagdiriwang ang araw ng Malayang Pamamahayag sa ating bansa. Ipinili ang araw na ito bilang pagbibigay pugay sa kapanganakan ng Ama ng Dyornalismo, Marcelo H. Del Pilar.

Inilalaan ang araw na ito upang lalong bigyang liwanag ang kamalayan at kaalaman ng taumbayan tungkol sa kahalagahan ng malayang pamamahayag, literatura, medya, sa ating bansa.

Katotohanan at serbisyo sa masa, 'yan ang katangian ng isang mamamahayag. Bilang pagdiriwang sa pambansang Araw ng Malayang Pamamahayag, kinikilala at ibinabahagi ng 𝘈𝘯𝘨 𝘙𝘪𝘻𝘢𝘭𝘪𝘢𝘯 ang mga tanyag na personalidad sa pamamahayag at literatura, lalo na, mula sa ating sintang siyudad ng Pasig.

Isang paalala ang araw na ito sa kagitingan at paninindigan ng bawat mamamahayag at manunulat. Sa kahit anumang panahon, ang malayang boses ng lipunan at katotohana'y mananaig.




Pindutin ang bawat litrato para sa mga detalye.

✒️: 𝘎𝘢𝘣𝘳𝘪𝘦𝘭𝘭𝘢 𝘋𝘢𝘵𝘪𝘭𝘦𝘴 | 𝘗𝘶𝘯𝘰𝘯𝘨 𝘗𝘢𝘵𝘯𝘶𝘨𝘰𝘵
🎨: 𝘋𝘺𝘭𝘢𝘯 𝘗𝘦𝘥𝘳𝘦𝘳𝘢 | 𝘓𝘢𝘺𝘰𝘶𝘵 𝘈𝘳𝘵𝘪𝘴𝘵/𝘌𝘥𝘪𝘵𝘰𝘳

𝕭𝖚𝖜𝖆𝖓 𝖓𝖌 𝖂𝖎𝖐𝖆 | 𝒫𝒶𝑔𝓀𝒾𝓁𝒶𝓁𝒶 𝓈𝒶 𝓂𝒶𝒽𝓊𝒽𝓊𝓈𝒶𝓎 𝓃𝒶 𝓂𝒶𝑔-𝒶𝒶𝓇𝒶𝓁 🏅

Binigyan ng karangalan ang mga estudyante sa Buwan ng Wikang Pambansa: Wikang Filipino at Ai, ngayong Martes, Agosto 25, 2026 sa Alumni 3rd Floor, Amphitheater. Ang programa ay pinamunuan ng mga g**o sa Filipino Department. Ito ay upang mapatibay ang pagmamahal natin para sa ating wika, tradisyon at kultura.

Pormal na sinimulan ni Gng. Melinda P. Iquin, Puno ng Kagawaran ng Filipino, ang programa sa pamamagitan ng pagbibigay ng panimulang pananalita. Isinaad niya sa kaniyang mensahe na ang mga mga literatura at kultura ay sumasabay sa pag-agos ng moderno at bagong panahon ng teknolohiya. Dagdag pa niya, dapat pagsamahin ang paggamit ng AI ng tama at ang asignaturang Filipino. "Kahit tumatakbo ang modernong panahon ay huwag nating kalimutan ang salamin ng kultura natin sa ating wika", aniya.

Sumunod ay kinilala ang mga batang pinakamahusay, responsable at marunong na gumabay sa kanyang mga kamag-aral na lider mula sa iba't ibang baitang sa 7-10. Pagkatapos, ay pinarangalan ang mga mag-aaral na pinakamatatas sa pagsalita ng wikang Filipino, na nagpakita ng husay sa paggamit ng ating wika sa baitang 7-10.

Bago iginawad ang mga mag-aaral na pinakamahusay sa gawaing pagganap sa Filipino, na nagpakita ng mahusay na paggawa sa asignaturang Filipino, mula sa baitang 7-10, ay nagsagawa ng masayang aktibidad ang lahat sa pagsabay sa isang awit na pinamunuan at itinanghal ni Bb. Evitha Layosa. Sinundan naman nito ng isang natatanging bilang na ginanap ng mga piling g**o sa asignaturang Filipino, tula na akda ni Gng. Maria B. Brombuela.

Sa pagtatapos ng programa, ay binigyan ng sertipiko ang mga mag-aaral na gumawa ng mahusay na islogan at nagpakita ng kanilang mga talento at malikhaing isipan. Sa huli, nagbigay ng pangwakas na pananalita si Gng. Emelita S. Garcia. "Kahit may AI na, mas lumalakas ang boses ng mga Filipino, ang teknolohiya ay kasangkapan lamang, ngunit ang wikang Filipino ay nasa ating puso", pahayag niya.

📸: 𝘛𝘳𝘪𝘹𝘪𝘦 𝘓𝘢𝘺𝘥𝘦𝘳𝘰𝘴
✒️: 𝘚𝘦𝘢𝘯 𝘠𝘣𝘳𝘢𝘩𝘪𝘮 𝘉𝘰𝘳𝘳𝘰𝘮𝘦𝘰
🎨: D𝘺𝘭𝘢𝘯 𝘗𝘦𝘥𝘳𝘦𝘳𝘢 | 𝘓𝘢𝘺𝘰𝘶𝘵 𝘈𝘳𝘵𝘪𝘴𝘵/𝘌𝘥𝘪𝘵𝘰𝘳

𝕭𝖚𝖜𝖆𝖓 𝖓𝖌 𝖂𝖎𝖐𝖆 | 𝒫𝒶𝓁𝒾𝒽𝒶𝓃 | 𝐋𝐞𝐤𝐭𝐮𝐫𝐚 2026: 𝐁𝐮𝐰𝐚𝐧 𝐧𝐠 𝐖𝐢𝐤𝐚𝐧𝐠 𝐅𝐢𝐥𝐢𝐩𝐢𝐧𝐨 🇵🇭

Bilang pagdiriwang sa Buwan ng Wika. Kahapon, ika-24 ng Agosto 2026, araw ng Lunes. Naganap ang isang Palihan kung saan ito'y isang pagtitipon na nakatutok sa paglinang ng kakayahan sa pamamagitan ng praktikal na praktikum, pakitang-turo, at talakayan na may temang; Wikang Filipino Sa Espasyo ng AI: Katuwang sa Pagsipat at Analisasyon sa Espasyo ng Pananaliksik.

Sinimulan ang programa sa pamamagitan ng isang panalangin at pambungad na pananalita ni Dr. Jerwin G. Villa, na sinundan naman nina Bb. Myka Rosales na Pangulo ng Rima, Bb. Vicrosechister Jayson at Bb. Edna Frialde.

𝐁𝐚𝐧𝐲𝐮𝐡𝐀𝐈: PUNO NG WIKA AT KAISIPAN 🌳

Tulad ng isang puno, ang 𝐖𝐢𝐤𝐚𝐧𝐠 𝐅𝐢𝐥𝐢𝐩𝐢𝐧𝐨 𝐚𝐲 𝐮𝐠𝐚𝐭 na nagbibigay-buhay sa ating kultura, karanasan, at pagkakakilanlan. Mula rito’y umuusbong ang mga kaisipan, na siyang naipapahayag sa pamamagitan ng wika at naipauunlad sa tulong ng teknolohiya. Ngunit dapat nating tandaan na a𝗇𝗀 𝖠𝖨 𝖺𝗒 𝗄𝖺𝗌𝖺𝗇𝗀𝗄𝖺𝗉𝖺𝗇, 𝗁𝗂𝗇𝖽𝗂 𝗄𝖺𝗂𝗌𝗂𝗉𝖺𝗇. Ang tao pa rin ang may pananagutan na magsuri, magpatunay, at kumilatis sa bawat impormasyong inilalahad nito.

𝒦ℴ𝓁𝒶𝒷ℴ𝓇𝒶𝓈𝓎ℴ𝓃 𝓃𝑔 𝒯𝒶ℴ 𝓈𝒶 𝒫𝒶𝑔𝑔𝒶𝓂𝒾𝓉 𝓃𝑔 𝒜ℐ:
Tao (Lipat) → Prompt (Lapat)→ AI (Output) → Tao (Suri)
Sa 𝐋𝐢𝐩𝐚𝐭, kinikilala natin ang tao bilang pangunahing pinagmumulan ng kaisipan. Sa 𝐋𝐚𝐩𝐚𝐭, natututo tayong gamitin ang AI bilang matalinong kaagapay sa pamamagitan ng wastong prompt at etikal na paggamit.
At sa 𝐒𝐮𝐫𝐢, nananatili ang tungkulin ng tao na kumilatis, magberipika, at tukuyin ang katotohanan.

𝗔𝗜 - 𝗞𝗔𝗔𝗚𝗔𝗣𝗔𝗬

Paano natin matatamo ang 𝐩𝐚𝐦𝐛𝐚𝐧𝐬𝐚𝐧𝐠 𝐤𝐚𝐮𝐧𝐥𝐚𝐫𝐚𝐧?
Ating sundan ang 𝑀𝐴𝐾𝐼𝑁𝐴 𝑛𝑔 𝑃𝐴𝐺-𝑈𝑁𝐿𝐴𝐷: pananaliksik - sistematiko at siyentipikong proseso ng pangangalap. 🤳🏻🗃️

Paano mapapaandar ang makina?
Ang wika ang magsisilbing 𝐒𝐔𝐒𝐈 upang mapaandar ang makina. Kapag malinaw at epektibo ang paggamit ng wika sa pananaliksik, mabilis na maipapasa ang kaalaman. 🔑🧠🗣️

Suliraning kinakaharap ukol sa pananaliksik: Ang kawalan ng 𝗥𝗲𝘃𝗶𝗲𝘄 𝗼𝗳 𝗥𝗲𝗹𝗮𝘁𝗲𝗱 𝗟𝗶𝘁𝗲𝗿𝗮𝘁𝘂𝗿𝗲 (𝗥𝗥𝗟) ay isang malaking suliranin dahil mawawalan ng matibay na batayan, patunay, at gabay ang isang pag-aaral. Ang pangunahing suliranin sa pananaliksik kapag nasa Wikang Ingles ang mga journal o artikulo ay ang kahirapan sa malalim na pag-unawa at pagkakaunawaan ng mga mananaliksik, lalo na kung hindi sila bihasa sa wikang ito, na nagiging sanhi ng mabagal na pagsusuri at maling interpretasyon ng mga datos.

Ang Artipisyal na Intelihensya ay ang mabilisang proseso, pagsasalin, paglalagom, at ang paghanap ng datos. Sa pagyakap sa teknolohiya, nawa’y manatiling matatag ang ating mga ugat sapagkat ang makabagong hinaharap ay higit na nagiging makabuluhan kapag nakaugat sa wika, katotohanan, at kamalayan.

📸 & ✒️: 𝘈𝘯𝘯 𝘉𝘦𝘳𝘯𝘢 𝘗𝘦𝘥𝘳𝘦𝘳𝘢, 𝘔𝘶𝘧𝘧𝘯 𝘈𝘺𝘦𝘴𝘩𝘢 𝘑𝘶𝘯𝘪𝘰
🎨: D𝘺𝘭𝘢𝘯 𝘗𝘦𝘥𝘳𝘦𝘳𝘢 | 𝘓𝘢𝘺𝘰𝘶𝘵 𝘈𝘳𝘵𝘪𝘴𝘵/𝘌𝘥𝘪𝘵𝘰𝘳

𝐁𝐔𝐇𝐀𝐘 𝐍𝐀 𝐊𝐀𝐒𝐀𝐘𝐒𝐀𝐘𝐀𝐍, 𝐋𝐄𝐆𝐀𝐒𝐈𝐘𝐀𝐍𝐆 𝐈𝐍𝐈𝐖𝐀𝐍 🎗️

Ngayong araw, Agosto 21, 2026, ating ginugunita ang ika-43 taon makalipas ang pagpaslang sa dating senador, 𝘉𝘦𝘯𝘪𝘨𝘯𝘰 𝘚𝘪𝘮𝘦𝘰𝘯 "𝘕𝘪𝘯𝘰𝘺" 𝘈𝘲𝘶𝘪𝘯𝘰 𝘑𝘳. Ang araw ng pagluluksa ay siyang naging simbolo ng kaniyang paninindigan at lakas ng loob.

Kilalang politikong Pilipino at mamamahayag na naging pangunahing lider ng oposisyon noong panahon ng pamamahala ni Pang. Ferdinand Marcos Sr.

Bagama't alam niyang may malaking banta sa kaniyang buhay, tumuloy pa rin siyang bumalik sa Pilipinas noong Agosto 21, 1983 upang isulong ang pambansang pagkakaisa at demokrasya.

Hindi man naisakatuparan ang kaniyang plano na isulong ang pagkakaisa ng mga Filipino, naging dahilan naman siya ng tuluyang pagkamulat at pagbubuklod ng mamamayan patungo sa kalayaan.

Ang kanyang sakripisyo at ang tanyag niyang linya na "The Filipino is worth dying for" ay naging mitsa ng pagkakaisa ng mga Pilipino na humantong sa 1986 People Power Revolution.

Ating tandaan na hindi lamang holiday ang araw na Agosto 21, ito ay ang marka na nagpapaalala sa ating mga Filipino na mayroong Ninoy Aquino na ipinakita ang matinding pagmamahal sa bayan bago niya tuluyang maibigay ang kaniyang huling sakripisyo para sa mga Pilipino at sumakabilang-buhay.

✒️: 𝘔𝘢𝘳𝘪𝘢 𝘈𝘭𝘦𝘹𝘢 𝘑𝘶𝘯𝘪𝘰 | 𝘗𝘢𝘵𝘯𝘶𝘨𝘰𝘵 𝘯𝘨 𝘓𝘢𝘵𝘩𝘢𝘭𝘢𝘪𝘯
🎨: D𝘺𝘭𝘢𝘯 𝘗𝘦𝘥𝘳𝘦𝘳𝘢 | 𝘓𝘢𝘺𝘰𝘶𝘵 𝘈𝘳𝘵𝘪𝘴𝘵/𝘌𝘥𝘪𝘵𝘰𝘳

𝘈𝘓𝘈𝘔 𝘕𝘈𝘔𝘐𝘕𝘎 𝘔𝘈𝘙𝘈𝘔𝘐 𝘚𝘈 𝘐𝘕𝘠𝘖 𝘈𝘕𝘎 𝘔𝘈𝘛𝘈𝘎𝘈𝘓 𝘕𝘈𝘕𝘎 𝘕𝘈𝘎𝘏𝘐𝘏𝘐𝘕𝘛𝘈𝘠 𝘗𝘈𝘙𝘈 𝘚𝘈 𝘈𝘙𝘈𝘞 𝘕𝘈 𝘐𝘛𝘖…

Rizal High Journos, handa na ba kayo? 👀 Handa na ba kayong magsulat, matuto, makinig, at hayaang umalingawngaw ang inyong mga tinig sa pamamagitan ng pluma? 📰

Ngunit bago tayo tuluyang magsimula, may isang mahalagang paalala na nais naming ibahagi.

🌧️ 𝗗𝗔𝗛𝗜𝗟 𝗦𝗔 𝗕𝗔𝗚𝗬𝗢, 𝗔𝗡𝗚 “𝗔𝗟𝗜𝗡𝗚𝗔𝗪𝗡𝗚𝗔𝗪 𝗡𝗚 𝗣𝗟𝗨𝗠𝗔: 𝗣𝗘𝗥𝗬𝗢𝗗𝗜𝗦𝗠𝗢𝗡𝗚 𝗠𝗔𝗟𝗔𝗬𝗔, 𝗞𝗔𝗕𝗔𝗧𝗔𝗔𝗡𝗚 𝗠𝗔𝗣𝗔𝗚𝗣𝗔𝗟𝗔𝗬𝗔” 𝗔𝗬 𝗜𝗣𝗔𝗚𝗣𝗔𝗣𝗔𝗟𝗜𝗕𝗔𝗡 𝗠𝗨𝗡𝗔. Ang orihinal na petsang Agosto 19–20 ay ililipat sa Setyembre, ngunit ang bagong petsa ay tentative pa at iaanunsyo sa lalong madaling panahon.

Nauunawaan naming marami sa inyo ang sabik nang makiisa, kaya naman patuloy kaming umaasa na mananatili ang inyong interes at umusbong ang iyong pakikilahok sa panibagong petsa.

Kaya naman, Rizal High Journos, ihanda ang inyong panulat, dahil ang inyong kuwento ay naghihintay pa ring maisulat.

📋 Narito ang opisyal na listahan ng mga nagpaabot ng kanilang pagnanais na dumalo:

𝘼𝙍 𝙐𝙋𝘿𝘼𝙏𝙀𝙎: 𝙒𝙖𝙡𝙖𝙣𝙜 𝙥𝙖𝙨𝙤𝙠 | Ayon sa anunsyo ng Malacañang, mula sa Memorandum Circular No. 131, pansamantala munang ititigil ang klase ng face-to-face para sa araw ng Huwebes, ika-20 ng Agosto. Dulot ito ng panganib na bitbit ng baha sa ibang parte ng NCR at iba pang mga apektadong lugar. Dagdag pa dito ang tuloy-tuloy na pag-ulan mula sa hanging habagat. Sa halip, ipinatutupad ang alternative distance learning para sa patuloy na pagkatuto ng mga mag-aaral.

𝘼𝙍 𝙐𝙋𝘿𝘼𝙏𝙀𝙎: 𝙒𝙖𝙡𝙖𝙣𝙜 𝙥𝙖𝙨𝙤𝙠 | Ayon sa anunsyo ng Malacañang, mula sa Memorandum Circular No. 129, pansamantala munang ititigil ang klase ng Face-to-Face para sa araw ng Miyerkules, ika-19 ng Agosto. Dulot ito ng panganib na bitbit ng baha sa ibang parte ng NCR at iba pang mga apektadong lugar. Dagdag pa dito ang tuloy-tuloy na pagulan mula sa hanging habagat. Sa halip, ipinatutupad ang alternative distance learning para sa patuloy na pagkatuto ng mga mag-aaral.




🖋: 𝘎𝘢𝘣𝘳𝘪𝘦𝘭𝘭𝘢 𝘋𝘢𝘵𝘪𝘭𝘦𝘴 | 𝘗𝘶𝘯𝘰𝘯𝘨 𝘗𝘢𝘵𝘯𝘶𝘨𝘰𝘵
🖼 : 𝘒𝘦𝘯𝘥𝘳𝘪𝘤𝘬 𝘑𝘢𝘺𝘮𝘦𝘴 𝘔𝘰𝘺𝘰 | 𝘛𝘢𝘨𝘢𝘱𝘢𝘮𝘢𝘩𝘢𝘭𝘢𝘯𝘨 𝘗𝘢𝘵𝘯𝘶𝘨𝘰𝘵

𝕭𝖚𝖜𝖆𝖓 𝖓𝖌 𝖂𝖎𝖐𝖆 | 𝓓𝓪𝓰𝓵𝓲𝓪𝓷𝓰 𝓣𝓪𝓵𝓾𝓶𝓹𝓪𝓽𝓲𝓪𝓷

Bilang pagdiriwang ng Buwan ng Wika, ginanap ang isa sa mga patimpalak nito ngayong ika-11 ng Agosto 2026, araw ng Martes. Ang Dagliang Talumpatian, kung saan susukatin ang talinhaga at bilis ng pag-iisip tungkol sa mga napapanahong isyu. Ginanap ito sa gusali ng MAE, Amphitheater sa ganap na ika-2 ng hapon.

Sinimulan ang programa ng panalangin, at pambungad na mensahe ni G. David Christian at sa pagpapakilala ng mga hurado na sina Bb. Paula Micaela A. Cortez, G. Antonio A. Espino Jr. at G. Heherson B. Camasis.

Ang mga kalahok sa patimpalak na ito ay nabigyan ng kategorya sa ilalim ng paksang: "Wikang Filipino sa Harap ng Pag-Usbong ng AI", kung saan tinalakay kung paano natatapakan ng Artificial Intelligence (AI) ang Wikang Filipino o kung paano nakakatulong ang AI sa Wikang Filipino.

Sa kabuuan, naging makabuluhan at makabayan ang Dagliang Talumpatian. Ipinakita nito na kahit sa gitna ng modernisasyon at AI, mahalaga pa rin na buhayin at pahalagahan natin ang wikang Filipino.

✒️: 𝘡𝘪𝘭𝘭𝘢𝘩 𝘓𝘶𝘻𝘰𝘯 | 𝘒𝘢𝘵𝘶𝘭𝘰𝘯𝘨 𝘯𝘢 𝘗𝘢𝘵𝘯𝘶𝘨𝘰𝘵
📸: 𝘚𝘰𝘭𝘢𝘯𝘨𝘦 𝘊𝘩𝘭𝘰𝘦 𝘎𝘢𝘭𝘭𝘢𝘳𝘥𝘰, 𝘊𝘢𝘵𝘩𝘺𝘳𝘪𝘯𝘦 𝘔𝘢𝘺𝘰𝘳𝘦𝘴
🎨: D𝘺𝘭𝘢𝘯 𝘗𝘦𝘥𝘳𝘦𝘳𝘢 | 𝘓𝘢𝘺𝘰𝘶𝘵 𝘈𝘳𝘵𝘪𝘴𝘵/𝘌𝘥𝘪𝘵𝘰𝘳

𝘼𝙍 𝙐𝙥𝙙𝙖𝙩𝙚𝙨:𝗪𝗮𝗹𝗮𝗻𝗴 𝙛𝙖𝙘𝙚-𝙩𝙤-𝙛𝙖𝙘𝙚 𝗻𝗮 𝗸𝗹𝗮𝘀𝗲 | Ayon sa Memorandum Circular No. 123 na inilabas ng Pamahalaan, pansamantala munang ititigil ang klase ng Face-to-Face para sa araw ng Lunes, ika-10 ng Agosto. Dulot ito ng sunod-sunod na pag-ulan sa NCR at iba pang mga lugar na apektado ng Hanging Habagat. Sa halip, ipinatutupad ang Alternative distance learning para sa patuloy na pagkatuto ng mga mag-aaral.

✨ 𝓜𝓪𝓻𝓲𝓪 𝓒𝓵𝓪𝓻𝓪?✨ 𝘈𝘺 𝘮𝘢𝘭𝘪, 𝘔𝘢𝘳𝘪𝘢 𝘈𝘯𝘨𝘦𝘭𝘢 𝘒𝘪𝘮 𝘍𝘦𝘳𝘳𝘦𝘳 𝘱𝘢𝘭𝘢! Magkaiba man ang pangalan, hawig naman sa galawan. Yan ang aming Patnugot sa Kolum! 🙌🏻

Maligayang kaarawan sayo! 🥳 Nawa'y mapuno ng kasiyahan at kapanatagan ang iyong kaarawan. Hiling namin na maging maligaya ka kasama ang iyong mga mahal sa buhay. Huwag sanang mawala ang lakas ng iyong loob upang ipahayag ang bawat saloobin na isinisigaw ng iyong puso. ❤️‍🔥

Muli, ang aming Patnugot sa Kolum. Maligayang kaarawan sayo, Maria Angela Kim Ferrer! 🤍

✒️: 𝘌𝘳𝘪𝘤𝘢 𝘑𝘢𝘯𝘦 𝘚𝘢𝘭𝘢𝘴 | 𝘗𝘢𝘵𝘯𝘶𝘨𝘰𝘵 𝘯𝘨 𝘉𝘢𝘭𝘪𝘵𝘢
🎨: D𝘺𝘭𝘢𝘯 𝘗𝘦𝘥𝘳𝘦𝘳𝘢 | 𝘓𝘢𝘺𝘰𝘶𝘵 𝘈𝘳𝘵𝘪𝘴𝘵/𝘌𝘥𝘪𝘵𝘰𝘳