Lignit.org

Wesprzyj zachowanie lokomotywy EL2-09 w KBO

W tegorocznej edycji Konińskiego Budżetu Obywatelskiego zachęcamy mieszkańców do głosowania na projekt „Błękitny Krokodyl - Pomnik Kolei Górniczych", przy którym współpracuje nasza fundacja. Przedmiotem projektu jest zachowanie lokomotywy EL2-09 na żeberku przy stacji Przesmyk Gaj oraz utworzenie w tym miejscu przestrzeni ekspozycyjnej. Zgodnie z założeniami projektu lokomotywa pozostanie mobilna - rozwiązanie to umożliwi ewentualną zmianę lokalizacji w przyszłości.

Głosowanie elektroniczne trwa od 7 do 20 września 2026 r. pod adresem https://konin.konsultacjejst.pl/budzet-obywatelski/glosowanie/019c0903-7996-46cf-8015-354daefa0113. Osobiście głos można oddać w niedzielę, 20 września, w godz. 9:00–16:00, w jednym z sześciu lokalnych punktów wyborczych w Koninie. Projekt mały, nr 24.

Uprzedzając pytania: dlaczego akurat błękitna „09"?

Kilka powodów złożyło się na ten wybór. Projekt powstał we współpracy z fundacją JTC - organizatorem zeszłorocznego wydarzenia Just Transition Culture 2025, w ramach którego zrodziła się inicjatywa nadania lokomotywie nowego malowania przez zespół rumuńskiego artysty Iona Barbu. To także forma nawiązania do faktu, że właśnie ta realizacja artystyczna gościła w Koninie, i z tego względu - w związku z wydarzeniem JTC - wybór padł na tę maszynę.

Nie wykluczamy również, że malowanie EL2-09 zostanie w przyszłości poprawione lub odświeżone.

Warto zaznaczyć, że najprawdopodobniej nie będzie to jedyna lokomotywa EL2 zachowana jako pomnik. Równolegle trwają prace nad zagospodarowaniem stacji Wygoda wraz z ekspozycją lokomotywy EL2-08 - inicjatywą Sołtys Aleksandra Antecka oraz Piotr Barszcz, w którą również mamy swój wkład. Nieoficjalnie mówi się ponadto o ekspozycji elektrowozu nr 24 poza regionem, a zainteresowanie pozyskaniem kolejnych lokomotyw zgłosiły też inne gminy regionu.

TEM2-147 z pługiem odśnieżnym w trakcie postoju na „Warsztatowej" w Kazimierzu Biskupim.

Gros osób śledzących kopalnianą kolej zdążyło już zobaczyć TEM2-147 w nowej odsłonie na torach KWB. My chcielibyśmy pokazać Tamarę w wydaniu, którego raczej już nie zobaczymy - właśnie z pługiem odśnieżnym. Osprzęt nie był rozwiązaniem fabrycznym. Wedle relacji stosowano go doraźnie, a samą konstrukcję zaimprowizowano na miejscu. Pług montowano do lokomotywy przy cięższych opadach. Dziś takiej konfiguracji już się nie zobaczy: zim z tak obfitym śniegiem właściwie nie ma, a jak wiadomo sama kolej kończy powoli swoją działalność.

Zdjęcie wykonano w lutym 2010. Warto zwrócić uwagę na „ciekawe" wykonanie sygnału Pc3 na górnym reflektorze lokomotywy.

Fot. Archiwum KWB Konin

Przez ostatnie tygodnie nasze działania trochę zwolniły poprzez trwającą sesję egzaminacyjną, jednak nie zostały całkowicie wstrzymane.

Na początku lipca udało nam się odwiedzić warsztaty kolei górniczych w Kazimierzu Biskupim.

Podczas naszego pobytu poruszając się po obiekcie zrealizowaliśmy nagranie kamerą 360, które obecnie przekształcamy w spacer wirtualny w stylu street view. Fragment spaceru można zobaczyć poniżej. Stanowi to znaczący dodatek do naszego stale rosnącego archiwum internetowego.

Dodatkowo podczas naszej wizyty udało się nam również zebrać liczne zdjęcia i materiały wideo przebywających w tam lokomotyw i wagonów.

W ostatnim czasie prowadzimy intensywne prace nad dokumentacją Kolei Górniczych. Zakres realizowanych działań jest szeroki - obejmuje klasyczną fotografię, fotogrametryczne skany 3D, nagrania wideo oraz rejestrację tras z wykorzystaniem kamer sferycznych.

Ten ostatni element stanowi podstawę do przygotowania wirtualnego spaceru w stylu Street View, który pozwoli na odbycie "przejazdu" liniami węglowymi bez wychodzenia z domu.

W trakcie prac powstało również nagranie cabview z sieci KWB Konin - prawdopodobnie jedno z pierwszych tego rodzaju materiałów dostępnych publicznie w internecie. Link do wideo z Magistralą Lubstowską dostępny w komentarzu.

Wszystkie zgromadzone przez nas materiały - zdjęcia, skany, nagrania - są na bieżąco przetwarzane i katalogowane. Na obecnym etapie nie wszystkie zasoby mogą zostać udostępnione, jednak docelowo całość trafi do budowanego przez nas cyfrowego archiwum.

Dzisiaj mieliśmy okazję spotkać się z dyrektorem Andrzejem Rudzińskim w Warsztatach Naprawczych Taboru Kolejowego w Kazimierzu Biskupim, gdzie omówiliśmy warunki współpracy naszej organizacji z Kolejami Górniczymi. Jej celem jest wykonanie dokumentacji przed likwidacją oraz cyfryzacja archiwalnych materiałów związanych z kolejami górniczymi w Koninie i Adamowie.

Udostępnione nam dokumenty będziemy sukcesywnie digitalizować i katalogować w ramach naszego archiwum internetowego, które już wkrótce będzie dostępne w wersji beta. Dostęp do materiałów jawnych będzie publiczny.

W najbliższym czasie planujemy również rozpoczęcie dokumentacji fotograficznej, filmowej oraz przestrzennej. Jej efekty będziemy publikować zarówno tutaj, jak i na docelowej stronie archiwum.

Poniżej panorama autorstwa Adam Jaroński - Film i Fotografia. A na niej zderzenie trakcji spalinowej i elektrycznej w hali warsztatowej. SM42-2657 i wystawiona na sprzedaż TEM2-147, a po drugiej stronie EL2-18 i EL2-10.

W dniu wczorajszym (06.01) mieliśmy przyjemność uczestniczyć w spotkaniu, które odbyło się w miejscowości Wygoda gm. Ślesin. Na spotkanie zaprosiła nas sołtys sołectwa - Pani Aleksandra Antecka, w spotkaniu uczestniczył również Burmistrz Miasta i Gminy Ślesin Pan Piotr Maciejewski.

Pani Sołtys, wspólnie z Piotrem Barszczem - zaprzyjaźnionym miłośnikiem kolei z Poznania, wyszła z inicjatywą stworzenia miejsca poświęconego pamięci kolei górniczych, które przez Wygodę kursują nieprzerwanie od lat 80., a które mają zostać zlikwidowane za niespełna kwartał. W planach jest utworzenie niewielkiego skweru z plenerową ekspozycją w postaci lokomotywy LEW EL2 oraz przekształcenie dawnej nastawni Wygoda „Wy” w lokalną izbę pamięci kolei w okolicy.

Nasza fundacja pełni w tym przedsięwzięciu rolę merytoryczną. Będziemy wspierać przygotowanie koncepcji oraz materiałów, które pomogą w odpowiednim zagospodarowaniu i uzupełnieniu tego miejsca.

Pani Sołtys i osobom zaangażowanym życzymy powodzenia w realizacji inicjatywy, a o dalszych postępach będziemy informować również na naszych łamach.

Tym wpisem chcielibyśmy zapoczątkować uzupełniający cykl poświęcony ciekawostkom z zakresu kolejnictwa Wielkopolski Wschodniej i okolic. W międzyczasie pracujemy nad realizacją naszych głównych projektów, o których damy znać w przyszłości.

Na początek prezentujemy fotografię wykonaną w m. Wąsosze we wrześniu 1994 roku przez Johna Phillipsa - pasjonata kolei z Wielkiej Brytanii, który przebywał wówczas w Polsce w związku z przejazdem specjalnym organizowanym przez IBSE (towarzystwo miłośników kolejnictwa z Niemiec). Nie udało się nam skontaktować z Johnem bezpośrednio, jednak pozostajemy w kontakcie z jego znajomym. Mamy nadzieję, że mimo to uda się dowiedzieć więcej i dotrzeć do kolejnych interesujących materiałów.

Zdjęcie przedstawia kadr pociągu specjalnego z gosławicką WLs150-7222 z trzema wagonami serii Bxhpi (dwa A20D-P i jeden 3Aw) na wiadukcie oraz przejazd EL2-40, prowadzącej najprawdopodobniej próżny skład do załadowni w Lubstowie.

Uchwycony na fotografii obiekt to wiadukt w ciągu drogi powiatowej 3209P nad Magistralą Lubstowską kolei górniczych. Do lat 2000. przechodziła nim również linia wąskotorowa - bocznica szlakowa o rozstawie szyn 750 mm prowadząca z mijanki w Półwiosku Lubstowskim do Cukrowni Gosławice w Łężynie. Wiadukt został wzniesiony w 1984 roku, a w trakcie jego budowy przełożono dotychczasowy przebieg linii wąskotorowej.

Obiekt charakteryzuje się trójprzęsłową, żelbetową konstrukcją. Ma ponad 60 metrów długości i blisko 14 metrów szerokości. Jest to jedno z nielicznych dwupoziomowych skrzyżowań kolejowych w rejonie Konina. Niestety, jego stan techniczny jest obecnie kiepski, co potwierdza również dokumentacja techniczna obiektu wykonana w 2024 roku.

W czerwcu 2025 roku Zarząd Dróg Powiatowych w Koninie ogłosił przetarg na opracowanie dokumentacji projektowo-kosztorysowej dotyczącej rozbudowy wiaduktu. Termin jej opracowania upływa pod koniec 2026 roku. Jeśli inwestycja będzie kontynuowana w obecnie zakładanej formie, nowy wiadukt nie będzie już przekraczał czynnej linii kolejowej, a jedynie pusty wykop, będący śladem po kolei górniczej, której zamknięcie i likwidacja planowana jest na przyszły rok.