Odkrywca

316. NUMER „ODKRYWCY” JUŻ W SPRZEDAŻY!
Nr 9-10/2026 (wrzesień – październik)

🟡 Temat okładkowy:
Skarby Września 1939 – fakty, legendy, mity / ANDRZEJ DACZKOWSKI

Wrzesień 1939 roku pozostawił po sobie tysiące historii zaczynających się od słów: „wywieziono”, „ukryto”, „zakopano”, „zaginęło”. W chaosie niemieckiej i sowieckiej agresji ratowano złoto, dzieła sztuki, najcenniejsze rękopisy, wojskowe sztandary, dokumenty, depozyty i prywatne majątki. Dlatego główny materiał tego numeru nazwaliśmy po prostu „Skarby Września 1939”. Przypominamy kilkanaście historii: złoto i kosztowności Funduszu Obrony Narodowej, skarby Wawelu, zbiory Czartoryskich, rękopisy Biblioteki Narodowej, wojskowe sztandary, kasy pułkowe, depozyty ziemian, tajemnice Biura Szyfrów i sprzęt wojskowy, który nie zdążył już pomóc Polsce. Są wśród nich rzeczy ocalone, zrabowane, odnalezione po dziesięcioleciach. Są też takie, które istnieją dziś głównie w opowieściach, mitach często silniejszych niż fakty.

W tym numerze także:
🟡 𝗢𝗱𝗸𝗿𝘆𝗰𝗶𝗮 𝗶 𝗽𝗼𝘀𝘇𝘂𝗸𝗶𝘄𝗮𝗻𝗶𝗮
Las przemówił po 80 latach. Fragmenty samolotu mogą wskazać miejsce wojennej tragedii / ANNA MAJER
Więcej niż wrak. Jak detale zdradzają historię B-17 / BOGDAN MUCHA
Podkurczone nogi i dekapitacje / ANDRZEJ DACZKOWSKI
W cieniu okopu. Odkrycie niemieckich żołnierzy przy ulicy Spokojnej w Lublinie. Część 1 / AGATA SALAMUCHA
🟡 𝗪𝗿𝘇𝗲𝘀𝗶𝗲ń 1939
Wrzesień 1939. Śląsk pod ogniem niemieckiej 5. Dywizji Pancernej / TOMASZ MUSKUS
Przywrócić imiona żołnierzom Września’39 / ANDRZEJ DACZKOWSKI
🟡 𝗪𝘆𝘄𝗶𝗮𝗱
Symbole po nieobecnych. Jak czytać znaki przeszłości, gdy źródła milczą / ANNA MAJER
🟡 𝗞𝘂𝗹𝗶𝘀𝘆 𝗵𝗶𝘀𝘁𝗼𝗿𝗶𝗶
Sławomir Orłowski. Wielki konfabulant Bursztynowej Komnaty / MACIEJ BARTKÓW
Zbrodnia przy starej kopalni / KRZYSZTOF „CZARNY” KRZYŻANOWSKI
🟡 𝗙𝗼𝗿𝘁𝘆𝗳𝗶𝗸𝗮𝗰𝗷𝗲
Fortyfikacje Przedmościa Bratysławy (1936–1938). Budowa, struktura i uzbrojenie czechosłowackich umocnień na południowej granicy / JACEK JAROSZ
🟡 𝗠𝘂𝗻𝗱𝘂𝗿𝘆 𝘄𝗼𝗷𝘀𝗸𝗼𝘄𝗲
Telefonista z 2 Korpusu Polskiego z okresu walk we Włoszech w roku 1944
🟡 𝗞𝘀𝗶ę𝗴𝗮𝗿𝗻𝗶𝗮 𝗢𝗱𝗸𝗿𝘆𝘄𝗰𝘆
Nowości wrzesień-październik

📚 „Odkrywca” nr 9-10/2026 już dostępny w sprzedaży!

Meldujemy się prosto z IV Sudeckiego Festiwalu Historycznego „Kroniki Odkrywców” w Chełmsku Śląskim! Atmosfera na rynku jest niesamowita – były już wystrzały z armat, pokazy walk rycerskich i trwają pasjonujące prelekcje historyczne. Na zdjęciach możecie zobaczyć naszą redakcyjną ekipę, która czeka na Was w oficjalnym, czarnym namiocie „Odkrywcy”! Jeśli jesteście na miejscu albo planujecie wpaść, koniecznie nas odwiedźcie. Co dla Was przygotowaliśmy? Najnowsze i archiwalne numery magazynu „Odkrywca” – idealna lektura pełna tajemnic, raportów z poszukiwań i zagadek historycznych Dolnego Śląska (i nie tylko!). Do kupienia na miejscu w wersji drukowanej! Rozmowy o pasji – wpadajcie pogadać o Waszych odkryciach, planach eksploracyjnych i wymienić się doświadczeniami.Przypominamy też, że trwa również nasz festiwalowy panel, na którym Łukasz Orlicki opowiada o kulisach niesamowitych badań i projektów eksploracyjnych.

Festiwal „Kroniki Odkrywców” odbędzie się już po raz czwarty — i po raz kolejny będziemy częścią tego wyjątkowego wydarzenia!

To impreza, podczas której urok małej sudeckiej miejscowości doskonale łączy się z opowieściami o tajemnicach i skarbach, spokojem, górskim horyzontem oraz niepowtarzalnym klimatem.

Do zobaczenia!

Nie każda historyczna zagadka kończy się w archiwum. Czasem dalszy ciąg prowadzi w teren, pod ziemię, pod wodę albo na miejsce dawnego pobojowiska. 🔎

Podczas IV Sudeckiego Festiwalu Historycznego „Kroniki Odkrywców” zapraszamy na panel magazynu Odkrywca którego gościem będzie Łukasz Orlicki - historyk, eksplorator i wieloletni współpracownik czasopisma.

„Odkrywca” to polski dwumiesięcznik poświęcony eksploracji, poszukiwaniom, historii wojskowości, fortyfikacjom, kolekcjonerstwu i zagadkom historycznym.

Łukasz Orlicki jest absolwentem historii na Uniwersytecie Wrocławskim i kieruje Grupą Eksploracyjną „Odkrywcy” – GEMO. Ma za sobą liczne projekty archeologiczne i eksploracyjne prowadzone na lądzie, pod ziemią oraz pod wodą. Uczestniczył m.in. w badaniach krypty Wielkich Mistrzów Zakonu Krzyżackiego w Kwidzynie, poszukiwaniach archiwum Komendy Głównej Armii Krajowej, badaniach pobojowisk lotniczych oraz projektach dotyczących podziemnych fabryk, tuneli i ukrytych depozytów. Jest także autorem kilkuset artykułów poświęconych historii i eksploracji.

🎙️ Panel magazynu „Odkrywca”
👤 Łukasz Orlicki
🕜 13:30
📍 Rynek w Chełmsku Śląskim

Rozmowę poprowadzi Marcin Prochacki - prowadzący ZetkaPro.

Dołącz do wydarzenia na Facebooku: IV Sudecki Festiwal Historyczny "Kroniki Odkrywców" w Chełmsku Śląskim

Gmina Lubawka - Okolica, w której się zakochasz Powiat Kamiennogórski

Zlot Tropem Wojsk Szwedzkich w Pałac Siemczyno za nami. Ekipa Odkrywcy w osobach Łukasz Orzeł Orlicki, Andrzej Daczkowski, Anna Majer, Krystyna Sawicka jest pełna uznania dla organizatorów. Róbcie tak dalej i pamiętajcie o drukowanym Odkrywcy :)

„Odkrywca” patronem medialnym wydarzenia w Kielcach!

6 września warto wybrać się na Kadzielnię! Jako patron medialny zapraszamy na XIV Finał Konkursu o Laur Centralnego Okręgu Przemysłowego, organizowany przez Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznej 4. Pułku Piechoty Legionów w Kielcach.

Będzie można zobaczyć między innymi jedynego w Polsce Fiata 508 z radiostacją RKD. Tak!!!

O godz. 12.00 odbędzie się uroczystość złożenia kwiatów i zniczy przy tablicy upamiętniającej obrońców Kielc z 5 września 1939 roku, a o godz. 12.30 rozpocznie się finał konkursu o Laur Centralnego Okręgu Przemysłowego.

6 września 2026 roku, godz. 10.00–15.00
Skwer Edmunda Niziurskiego przy Kadzielni w Kielcach

Warto tam być!

A już wkrótce nowy "Odkrywca" ze skarbami Września 1939!

PROGRAM 🟡 Sudeckiego Festiwalu Historycznego „Kroniki Odkrywców”!

My też tam będziemy! 🔎 Szukajcie na festiwalu namiotu Odkrywcy.

W tym roku podczas wydarzenia zadebiutuje także Panel Odkrywcy – zupełnie nowy format, który od tej edycji na stałe wpisuje się w program festiwalu.

To przestrzeń rozmów, spotkań i dyskusji z osobami związanymi z redakcją Magazynu Odkrywca oraz szeroko pojętą eksploracją i historią Dolnego Śląska.

Pierwszym gościem Panelu Odkrywcy będzie Łukasz Orlicki – Dyrektor Wydawniczy Magazynu Odkrywca. W trakcie spotkania odbędzie się publiczny wywiad, podczas którego porozmawiamy m.in. o eksploracji Dolnego Śląska, jej historii, najciekawszych odkryciach oraz o tym, co wciąż czeka na swoich odkrywców.

📍 5 września | Chełmsko Śląskie

Do zobaczenia na święcie sudeckich tajemnic! 🟡

Sudety.pro Gmina Lubawka

"ODKRYWCA" A WRZESIEŃ 1939

"Odkrywca” niejednokrotnie wracał do września 1939 roku. To data graniczna nie tylko w historii Polski, lecz także w naszych wyobrażeniach o zaginionych skarbach.

Klęska, chaos, masowe ucieczki, zbrodnie i gwałtowne przesuwanie się frontu. Pociągi, ciężarówki i kolumny samochodów wywoziły ludzi, dokumenty, państwowe rezerwy, muzealne zbiory oraz bezcenne dzieła sztuki. Ratowano nie tylko życie. Próbowano ocalić także materialne dziedzictwo państwa i rodzinny majątek.

Skarby wywożono, ukrywano w piwnicach, zakopywano w ziemi, powierzano przypadkowym ludziom. Niektóre dotarły do celu. Inne przepadły podczas transportu, zostały zrabowane albo do dziś czekają na odnalezienie.

Wrzesień 1939 roku pozostawił po sobie setki takich historii – prawdziwych, niepełnych i wciąż otoczonych tajemnicą. Dlatego „Odkrywca” ponownie do nich wrócił.

Już wkrótce ukaże się nasz drukowany numer wrzesień-październik o naszych skarbach.

Jak łatwo zwykły obiekt zamienić w tajną kwaterę, podziemną fabrykę albo ukryty tunel?

W eksploracji czasem wystarczy kilka cegieł, niejasna relacja lub źle zinterpretowany ślad, aby zaczęła narastać legenda. Jerzy Delekta pokazuje, jak „błędne ogniki eksploracji” potrafią prowadzić poszukiwaczy na manowce i dlaczego najważniejsza jest rzetelna weryfikacja informacji w terenie.

Gdzie kończy się historyczna zagadka, a zaczyna mit?

Artykuł Jerzego Delekty „Błędne ogniki eksploracji. Między legendą a rzeczywistością” znajdziecie w lipcowo-sierpniowym numerze „Odkrywca”. To już ostatni moment, aby nabyć go w stacjonarnych punktach sprzedaży.

"ODKRYWCA" - magazyn drukowany - w Pałacu Siemczyno na VI OGÓLNOPOLSKIM ZLOCIE TROPEM WOJSK SZWEDZKICH.

Na razie tylko zdjęcia ekipy "Odkrywcy", bo zdjęcia innych poszukiwaczy chcemy dopieścić :)

A w całej Polsce ostatnie dni sprzedaży numeru wakacyjnego "Odkrywcy" lipiec- sierpień. Bo to koniec wakacji... Czy nie koniec???