Deva Manor

บ้านแบบไหนจึงเรียกว่า “วัง”
คำว่า “วัง” มีความเกี่ยวข้องกับพระราชสถานะของผู้ครอบครอง หากสถานที่นั้นเป็นที่ประทับของพระบรมวงศานุวงศ์ที่มีพระนามขึ้นต้นว่า “พระองค์เจ้า” สถานที่แห่งนั้นสามารถเรียกว่า “วัง” ได้ จึงเกิดคำถามว่า บ้านของเจ้านายแต่ละแห่งมีหลักในการเรียกชื่ออย่างไร
สำหรับ วังปากคลองผดุงกรุงเกษม เจ้าของเดิมคือ พระองค์เจ้ากิติยากรวรลักษณ์ ซึ่งทรงประทับอยู่ที่นี่ พื้นที่เดิมประมาณ 18 ไร่ ประกอบด้วยพระตำหนักใหญ่ พระตำหนักบริวาร และพื้นที่โดยรอบ ส่วนชื่อวังมาจากทำเลที่ตั้งบริเวณหัวมุม คลองผดุงกรุงเกษม คลองที่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 โปรดเกล้าฯ ให้ขุดขึ้นเพื่อขยายพื้นที่พระนคร
เมื่อเวลาผ่านไป พื้นที่แห่งนี้ยังคงเชื่อมโยงกับเรื่องราวของราชสกุล กิติยากร ผ่านลูกหลานที่เติบโตและแยกย้ายไปตามเส้นทางชีวิต จนเกิดเรื่องราวต่อเนื่องกับราชสำนักในหลายยุคสมัย กระทั่งการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 ส่งผลให้รูปแบบการดำเนินชีวิตและการดูแลวังหลายแห่งต้องปรับเปลี่ยน วังปากคลองผดุงกรุงเกษม ก็เดินทางเข้าสู่อีกช่วงหนึ่งของประวัติศาสตร์เช่นกัน
จากคำเรียก "วัง" จึงพาเราย้อนกลับไปทำความรู้จักทั้งเจ้าของเดิม ที่มาของชื่อ และชีวิตของผู้คนที่เคยอาศัยอยู่ในพื้นที่แห่งนี้

พระนมทัด กับความผูกพันของสามชีวิตในหน้าประวัติศาสตร์ไทย
หากย้อนกลับไปถึงวัยเยาว์ จะพบว่าสายสัมพันธ์ระหว่าง พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 เจ้าพระยารามราฆพ และพระยาอนิรุทธเทวา เริ่มต้นจาก พระนมทัด พึ่งบุญ ณ อยุธยา มารดาของเจ้าพระยารามราฆพและพระยาอนิรุทธเทวา และพระนมของรัชกาลที่ 6 ทำให้เด็กทั้งสามเติบโตมาด้วยกันอย่างใกล้ชิด
“เด็ก 3 คนนี้กินนมเต้าเดียวกันมา” เป็นคำบอกเล่าที่ทำให้เห็นภาพความสัมพันธ์ของทั้งสามได้เป็นอย่างดี จากเด็กที่เติบโตและเล่นมาด้วยกัน ไม่มีใครรู้ว่าในเวลาต่อมา แต่ละคนจะเดินไปสู่บทบาทสำคัญในหน้าประวัติศาสตร์ไทย
เมื่อ สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ พระราชโอรสพระองค์ใหญ่สิ้นพระชนม์ เส้นทางชีวิตของทั้งสามก็เปลี่ยนไป รัชกาลที่ 6 ทรงได้รับการสถาปนาเป็นองค์รัชทายาทก่อนเสด็จขึ้นครองราชย์ ขณะที่เจ้าพระยารามราฆพและพระยาอนิรุทธเทวาเติบโตขึ้นและเข้ารับราชการถวายงานใกล้ชิดพระองค์
จากสายใยที่เริ่มต้นในวัยเยาว์ จึงกลายเป็นพื้นฐานของความสัมพันธ์ที่ดำเนินต่อไปในราชสำนัก และช่วยให้เห็นอีกมิติหนึ่งของความสนิทสนมระหว่างรัชกาลที่ 6 กับข้าราชบริพารทั้งสอง ซึ่งมีบทบาทสำคัญในเวลาต่อมา

ทรงพระเจริญ
8 ตุลาคม วันคล้ายวันประสูติ
พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสิริภาจุฑาภรณ์

ควรมิควรแล้วแต่จะโปรด
เกล้ากระหม่อม ผู้บริหารและเจ้าหน้าที่ เดวา มานอร์

ด้วยมีหลายท่านถามถึงวิธีเก็บ ‘เรา’ ไว้ในความทรงจำตลอดไป….. ไม่อยากให้ตัวเองลืม ว่า ครั้งหนึ่งเราเคยพบกัน และเคยมาอยู่ใน ‘พื้นที่เดียวกัน’ ด้วยบุญสัมพันธ์ที่งดงาม🩷✨

เก็บ Deva Manor ไว้ในความทรงจำ…ก่อนช่วงเวลานี้จะผ่านไป
ในช่วงเวลาสุดท้ายก่อนการปิดให้บริการของ Deva Manor Cafe เราอยากชวนทุกคนที่เคยมาเยือน เคยมีความทรงจำ หรือหลงรักเสน่ห์ของบ้านประวัติศาสตร์แห่งนี้ เก็บเรื่องราวบางส่วนกลับไปเป็นที่ระลึก
เรามี Magnet ที่ระลึก Deva Manor 2 แบบ ถ่ายทอดภาพของอาคารผ่านสองมุมมอง ทั้งภาพวาดสีน้ำที่คุ้นตา และภาพอาคารในดีไซน์คลาสสิก ซึ่งจัดทำขึ้นเพื่อเป็นอีกหนึ่งความทรงจำจากสถานที่แห่งนี้
พิเศษ ชุด 2 ชิ้น ราคา 350 บาท
รวมส่งทั่วประเทศ
ของที่ระลึกมีจำนวนจำกัด และเมื่อหมดแล้วอาจไม่มีการผลิตเพิ่มเติม
เพราะบางสถานที่ แม้วันหนึ่งเราจะไม่ได้กลับมาเยือนเหมือนเดิม
แต่เรายังสามารถ เก็บความทรงจำของที่นี่ไว้กับเราได้เสมอ
✨Deva Manor 130 Years of Heritage, A Memory to Treasure.✨

สั่งซื้อ และสอบถามรายละเอียดได้ที่ Inbox ค่ะ 🙏🥰

เมื่อเดินขึ้นมาถึง ชานพักบันไดของอดีตพระตำหนักใหญ่ วังปากคลองผดุงกรุงเกษม จะพบพระรูปต้นฉบับของรัชกาลที่ 6 ที่ทรงพระราชทานแก่ พระยาอนิรุทธเทวา (ม.ล.ฟื้น พึ่งบุญ) พร้อมลายพระหัตถ์ข้อความว่า “ให้ฟื้น เป็นเครื่องหมายแห่งความรักของพ่อ”
ลายพระหัตถ์ที่อยู่ใต้พระรูปเป็นรายละเอียดที่น้อยคนนักจะได้เห็นอย่างใกล้ชิด เมื่อมองจากระยะไกลอาจเป็นเพียงส่วนเล็ก ๆ ของผนัง แต่เมื่อก้าวเข้าไปใกล้กลับพบเรื่องราวอีกบทหนึ่งของบ้านหลังนี้ เป็น “เครื่องหมายแห่งความรักของพ่อ” ที่ยังคงได้รับการเก็บรักษาไว้ภายในวังปากคลองผดุงกรุงเกษม
บริเวณเดียวกันยังมี พระบรมรูปปั้นล้นเกล้าฯ รัชกาลที่ 6 ประดิษฐานอยู่ในมุมสงบ เปิดโอกาสให้ผู้มาเยือนได้หยุดถวายความเคารพ ก่อนเดินขึ้นสู่ชั้นบน
รายละเอียดระหว่างทางขึ้นบันไดเพื่อขึ้นสู่ชั้น2 เหมือนทำให้เราได้หยุดมองอดีตกว่า 130 ปี ไวสักครู่ ก่อนเดินต่อไปทำความรู้จักวังปากคลองผดุงกรุงเกษมในมุมอื่น ๆ

เติมภาพวันวาน มุมหนึ่งของห้องรับแขกใหญ่ แห่งวังปากคลองผดุงกรุงเกษม
ก่อนเข้าสู่ห้องรับแขกใหญ่ อดีตพระตำหนักใหญ่ วังปากคลองผดุงกรุงเกษม ถูกจัดวางเครื่องเรือนและของตกแต่งให้ใกล้เคียงกับบรรยากาศในอดีต เพื่อให้ผู้มาเยือนได้เห็นภาพการใช้ชีวิตของผู้คนในอีกยุคสมัย
ชุดเก้าอี้โบราณสองตัวจัดวางคู่กับ โต๊ะกลางหินอ่อน ข้างกันเป็นโต๊ะคอนโซลไม้สีเข้มพร้อมกระจกบานใหญ่ รายละเอียดของเก้าอี้ทั้งพนักสูง กรอบไม้สีอ่อน ลวดลายแกะประดับ และผ้าบุ ทำให้มุมนี้ดูสง่างามและเป็นทางการ
ส่วน ภาพม้าที่แขวนอยู่บนผนัง พร้อมด้วยแจกันแก้วสีฟ้า โคมประดับ และดอกไม้ ช่วยเติมความนุ่มนวลให้กับพื้นที่ เมื่อจัดวางร่วมกับเครื่องเรือน จึงชวนให้นึกถึงบรรยากาศห้องรับแขกของบ้านชนชั้นสูงในช่วงที่ รสนิยมตะวันตกเริ่มผสมผสานเข้ากับวิถีชีวิตของสังคมสยาม
จากพื้นที่ในอดีตเหลือเพียงโครงสร้างและร่องรอยของกาลเวลา การจัดบรรยากาศขึ้นใหม่ช่วยให้ภาพของวันวานกลับมามีชีวิตอีกครั้ง ทำให้เราได้ลองจินตนาการว่า ครั้งหนึ่งห้องแห่งนี้เคยต้อนรับใคร มีบทสนทนาอะไรเกิดขึ้น และมีชีวิตประจำวันแบบไหนอยู่ภายในบ้านหลังนี้

พระตำหนักใหญ่ “วังปากคลองผดุงกรุงเกษม”
ที่ประทับแห่งราชสกุลกิติยากร

จุดเริ่มต้นในรัชกาลที่ ๕
บริเวณปากคลองผดุงกรุงเกษมด้านเหนือพระนคร
เดิมเป็นพื้นที่เรือกสวน รัชกาลที่ ๕ โปรดเกล้าฯ
ให้กรมพระคลังข้างที่จัดซื้อที่ดินบริเวณนี้ราว
พ.ศ. ๒๔๓๑ เพื่อเตรียมสร้างวังพระราชทานพระราชโอรส

วังแปลงนี้พระราชทานแก่ พระเจ้าลูกยาเธอ พระองค์เจ้า
กิติยากรวรลักษณ์ ซึ่งต่อมาคือ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ
กรมพระจันทบุรีนฤนาถ ต้นราชสกุล กิติยากร

ประมาณ พ.ศ. ๒๔๓๗ สันนิษฐานว่าช่างชาวตะวันตก
ของกรมโยธาธิการเป็นผู้ออกแบบพระตำหนักใหญ่
ขณะพระองค์เจ้ากิติยากรวรลักษณ์ยังทรงศึกษา
อยู่ในอังกฤษ การก่อสร้างมี G. Bruno ชาวอิตาลี
เป็นผู้รับเหมา แล้วเสร็จใน พ.ศ. ๒๔๓๙
และมีพิธีขึ้นตำหนักใหม่วันที่ ๒๔ มกราคม พ.ศ. ๒๔๔๐

พระตำหนักใหญ่เป็นอาคารก่ออิฐถือปูนสองชั้น
ลักษณะสถาปัตยกรรมแบบโคโลเนียลผสมอิทธิพล
นีโอคลาสสิก ชั้นล่างใช้เสาลักษณะดอริก ส่วนชั้นบน
มีองค์ประกอบแบบไอออนิก ภายในมีรายละเอียด
ตกแต่งแบบตะวันตก รวมถึงช่องประดับเหนือประตู
หน้าต่างและกระจกสี

ต่อมาพื้นที่วังไม่ได้มีเฉพาะพระตำหนักใหญ่
แต่มีการสร้างตำหนักเพิ่มเติมสำหรับสมาชิก
ในราชสกุลกิติยากร ได้แก่

พระตำหนักใหญ่
ที่ประทับหลักของกรมพระจันทบุรีนฤนาถ

ตำหนักน้ำ ริมแม่น้ำเจ้าพระยา
ทรงปรับปรุงเป็นที่ประทับในช่วงปลายพระชนม์ชีพ

ตำหนักหม่อมเจ้านักขัตรมงคล กิติยากร
เป็นส่วนที่สัมพันธ์กับชื่อ “วังเทเวศร์”

ตำหนักหม่อมเจ้าขจรจบกิตติคุณ กิติยากร
ด้านวัดนรนาถสุนทริการาม

ตำแหน่งโดยรวมอยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยา
บริเวณปากคลองผดุงกรุงเกษม–ท่าน้ำเทเวศร์
ทิศใต้ติดวังเทวะเวสม์ และทิศตะวันออก
ติดวัดนรนาถสุนทริการาม

ความสัมพันธ์กับสมเด็จพระพันปีหลวง

ในส่วนตำหนักของหม่อมเจ้านักขัตรมงคล กิติยากร
พระโอรสในกรมพระจันทบุรีนฤนาถ เป็นบ้านในวัยเยาว์
ของ หม่อมราชวงศ์สิริกิติ์ กิติยากร ซึ่งต่อมาคือ
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ
พระบรมราชชนนีพันปีหลวง

ปลาย พ.ศ. ๒๔๗๗ หม่อมเจ้านักขัตรมงคล
เสด็จกลับจากต่างประเทศพร้อมครอบครัว
แล้วรับหม่อมราชวงศ์อดุลกิติ์และหม่อมราชวงศ์สิริกิติ์
กลับมาอยู่รวมกัน ณ ตำหนักบริเวณ ถนนกรุงเกษม
ปากคลองผดุงกรุงเกษม ริมแม่น้ำเจ้าพระยา

จึงกล่าวได้ว่า บริเวณวังปากคลองผดุงกรุงเกษม
เป็นสถานที่สำคัญแห่งหนึ่งในพระราชประวัติ
ช่วงปฐมวัยของสมเด็จพระพันปีหลวง
โดยเฉพาะตำหนักของพระบิดา

หลังกรมพระจันทบุรีนฤนาถสิ้นพระชนม์

กรมพระจันทบุรีนฤนาถสิ้นพระชนม์ใน พ.ศ. ๒๔๗๔
หลังจากนั้นและภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง
พ.ศ. ๒๔๗๕ พื้นที่วังเดิมมีการแบ่งกรรมสิทธิ์และเปลี่ยนมือ

๑. ส่วนตำหนักหม่อมเจ้านักขัตรมงคล
ยังคงเกี่ยวข้องกับทายาทราชสกุลกิติยากร
และเป็นส่วนที่เรียกกันว่า วังเทเวศร์

๒. ส่วนตำหนักหม่อมเจ้าขจรจบกิตติคุณ
อยู่ด้านตะวันออกติดวัดนรนาถสุนทริการาม
ต่อมาขายให้หน่วยงานของรัฐใน พ.ศ. ๒๕๐๘
โดยเกี่ยวข้องกับกรมส่งเสริมสหกรณ์และกรมตรวจบัญชีสหกรณ์

๓. ส่วนพระตำหนักใหญ่และตำหนักน้ำ
ถูกขายให้พระยาอนิรุทธเทวา (หม่อมหลวงฟื้น พึ่งบุญ)
และต่อมาตกทอดอยู่ในการดูแลของตระกูลอนิรุทธเทวา
พระตำหนักใหญ่ในปัจจุบันจึงได้รับการบูรณะ
การบูรณะโดยพันเอก เฟื่องวิชชุ์ อนิรุทธเทวา
(หลานปู่ พระยาอนิรุทธเทวา) โดยจัดทำเป็นร้านอาหาร
และคาเฟ่ชื่อ Deva Manor

ล่าสุดในปี ๒๕๖๙ มีรายงานว่า Deva Manor
ยุติการเปิดคาเฟ่/ร้านอาหารแก่สาธารณชน
หลังดำเนินการมาประมาณ ๖ ปี เพื่อเตรียมส่งมอบ
พระตำหนักให้อยู่ในความดูแลของสำนักงานราชเลขานุการ
ในพระองค์ สำหรับการอนุรักษ์อาคารประวัติศาสตร์ต่อไป

ภาพบนราชสกุลกิติยากร ฉายเมื่อปี ๒๔๘๐
ในงานฉลองชันษา ๕ รอบ
หม่อมเจ้าหญิงอับษรสมาน กิติยากร
เด็กหญิงทำไฮไลท์สีฟ้าในภาพคือสมเด็จพระพันปีหลวง
ขณะทรงเป็นหม่อมราชวงศ์สิริกิติ์ กิติยากร

ภาพล่างบริเวณพระตำหนักใหญ่ในปัจจุบัน
ที่มาภาพคุณ Kritsada Sawangwanchai

มุมที่มั่นคง แข็งแกร่ง และมีพลัง!!

หากยืนอยู่ในจุดนี้ และหลับตาสักสิบวินาที
พร้อมแหงนหน้าขึ้นมองไปยังหน้าต่างที่เปิดบานพับเพื่อรับลม พาดผ่านลงมาที่ราวบันใด ท่านจะเห็นอะไร?

สำหรับแอดมิน นึกย้อนระลึกไปถึงผู้คนในอดีต การใช้บันใดที่เดินขึ้นไป และกี่ลม กี่ฝน กี่ร้อน กี่หนาว และกี่ผู้คนที่มาเยือน

6 ปี Deva Manor Cafe ✨ของที่ระลึกแทนความทรงจำ

🌟 ตลอด 6 ปีของ Deva Manor Café มีผู้คนมากมายแวะเวียนเข้ามา รับประทานอาหาร พักผ่อน ถ่ายภาพ และใช้เวลาท่ามกลางบรรยากาศของบ้านประวัติศาสตร์แห่งนี้ จนเกิดเป็นความทรงจำมากมายที่เราอยากเก็บไว้

ในโอกาส ครบรอบ 6 ปี Deva Manor Cafe วันนี้เราอยากส่งต่อความทรงจำชิ้นเล็ก ๆ ให้ทุกคนได้เก็บกลับบ้าน 💛

🌟เฉพาะวันนี้! 1 ตุลาคม 2569
รับประทานอาหารและเครื่องดื่มภายในร้าน ครบ 1,000 บาท

รับ Magnet Deva Manor จำนวน 1 ชิ้น เป็นของที่ระลึกจากเรา

เพราะบางครั้ง ความทรงจำไม่จำเป็นต้องเป็นเรื่องใหญ่ แค่ภาพเล็ก ๆ ที่ทำให้เรานึกถึงสถานที่และช่วงเวลาที่เคยมีร่วมกัน ก็มีความหมายแล้ว

แวะกลับมาหากันอีกครั้ง มาร่วมรับประทานอาหาร ถ่ายภาพ และเก็บอีกหนึ่งความทรงจำจาก Deva Manor กลับบ้านไปด้วยกัน

เฉพาะวันที่ 1 ตุลาคม 2569 เท่านั้น
ของที่ระลึกมีจำนวนจำกัดค่ะ 😊

สีขาวที่ยาวนาน ช่วยขับขานแทนกาลเวลา และชูรูปลักษณ์ที่สบายตาแต่คงคุณค่าของสถาปัตยกรรม
ในช่วงปลายรัชกาลที่ 4 ต่อเนื่องถึงรัชกาลที่ 5 สยามเปิดรับความรู้และรูปแบบสถาปัตยกรรมจากตะวันตกมากขึ้น ทั้ง นีโอคลาสสิก นีโอพัลลาเดียน และโคโลเนียล รวมถึงอาคารก่ออิฐถือปูน เสา ซุ้มโค้ง และงานประดับที่ละเอียดขึ้น ทำให้ภาพของอาคารในสยามเปลี่ยนไปจากเดิม
สำหรับ อดีตพระตำหนักใหญ่ วังปากคลองผดุงกรุงเกษม ตัวอาคารภายนอกใช้สีขาว โดดเด่นด้วยสถาปัตยกรรม นีโอคลาสสิก (Neoclassicism) ตัวอาคารมีรายละเอียดทั้งหัวเสาดอริกชั้นล่าง หัวเสาไอโอนิกชั้นบน ซุ้มโค้ง และผนังเซาะร่องเลียนแบบงานก่อหิน (Rustication) สีขาวจึงช่วยขับเส้นสายและรายละเอียดขององค์ประกอบเหล่านี้ให้เห็นเด่นชัดขึ้น
เมื่อแสงแดดตกกระทบ สีขาวยังช่วยให้เกิดมิติของแสงและเงาบนเสาและซุ้มต่าง ๆ อีกทั้งสีอ่อนสะท้อนแสงได้มากกว่าสีเข้ม จึงเหมาะกับสภาพอากาศร้อนของสยาม
แม้วังในอดีตจะมีสีและรูปแบบแตกต่างกันไป แต่สำหรับอาคารที่มีรายละเอียดมาก สีเรียบช่วยให้สถาปัตยกรรมเป็นสิ่งที่โดดเด่น ทำให้วังปากคลองผดุงกรุงเกษมยังคงดูสง่างามและร่วมสมัย แม้ผ่านกาลเวลามากว่าร้อยปีแล้วก็ตาม