Satit PSU Library

คู่มืออบรม สำหรับผู้ขอรับ
#ใบอนุญาตขับรถยนต์

กรมการขนส่งทางบก

179 หน้า

🔔 พลิกโฉมห้องเรียน สู่การจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญอย่างแท้จริง

✨ เปิดคลังเทคนิคและวิธีสอน เพื่อปลุกพลังการคิด การลงมือทำ และการเรียนรู้อย่างมีความหมาย

การจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ มิได้หมายถึงการลดบทบาทของครู หรือปล่อยให้ผู้เรียนเรียนรู้ตามลำพัง แต่เป็นการออกแบบกระบวนการเรียนรู้โดยคำนึงถึงความแตกต่าง ความสนใจ ศักยภาพ และประสบการณ์เดิมของผู้เรียน เปิดโอกาสให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมในการคิด ตั้งคำถาม สืบค้น ลงมือปฏิบัติ แลกเปลี่ยนเรียนรู้ และสะท้อนผลด้วยตนเอง

ครูจึงเปลี่ยนบทบาทจากผู้ถ่ายทอดความรู้เพียงฝ่ายเดียว มาเป็นผู้ออกแบบการเรียนรู้ ผู้กระตุ้นการคิด ผู้อำนวยความสะดวก และผู้ให้ข้อมูลย้อนกลับ เพื่อช่วยให้ผู้เรียนสร้างความรู้และพัฒนาสมรรถนะได้อย่างเต็มศักยภาพ

❤️ หัวใจของการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ
ไม่ได้อยู่ที่การเลือกใช้เทคนิคใดเทคนิคหนึ่ง แต่คือการเลือกและผสมผสานวิธีสอนให้สอดคล้องกับ

✅ ผลลัพธ์การเรียนรู้
✅ ธรรมชาติของเนื้อหาและรายวิชา
✅ ความพร้อมและความแตกต่างของผู้เรียน
✅ เวลา สื่อ แหล่งเรียนรู้ และบริบทของชั้นเรียน
✅ วิธีวัดและประเมินผลที่สะท้อนความสามารถจริง

ผศ.ดร.ชาตรี เกิดธรรม ได้รวบรวมเทคนิคและวิธีการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญไว้หลากหลายรูปแบบ ซึ่งคุณครูสามารถนำมาประยุกต์ใช้เป็น “คลังเครื่องมือ” ในการออกแบบห้องเรียน ดังนี้

━━━━━━━━━━━━━━

👥 1. เทคนิคที่ส่งเสริมการเรียนรู้ร่วมกัน

🔹 การเรียนรู้แบบร่วมมือร่วมใจ (Cooperative Learning)
ให้ผู้เรียนทำงานร่วมกันโดยมีเป้าหมายร่วม มีการแบ่งบทบาท ช่วยเหลือกัน และรับผิดชอบทั้งรายบุคคลและรายกลุ่ม ช่วยพัฒนาการสื่อสาร การทำงานเป็นทีม และการยอมรับความแตกต่าง

🔹 การเรียนรู้แบบเป็นคู่ (Learning Cell)
ให้ผู้เรียนผลัดกันตั้งคำถาม อธิบาย ตรวจสอบ และให้ข้อมูลย้อนกลับแก่กัน ช่วยให้เกิดความเข้าใจที่ลึกซึ้งและเรียนรู้จากมุมมองของเพื่อน

🔹 การสอนแบบแบ่งกลุ่มทำงาน (Committee Work Method)
มอบหมายภารกิจให้กลุ่มร่วมกันวางแผน แบ่งหน้าที่ ดำเนินงาน และนำเสนอผล ส่งเสริมความรับผิดชอบ ภาวะผู้นำ และการตัดสินใจร่วมกัน

🔹 การอภิปรายกลุ่ม (Group Discussion)
เปิดพื้นที่ให้ผู้เรียนแลกเปลี่ยนความคิดเห็นโดยใช้เหตุผลและหลักฐาน ฝึกการรับฟังอย่างเคารพ การตั้งคำถาม และการสรุปประเด็นอย่างเป็นระบบ

━━━━━━━━━━━━━━

🧠 2. เทคนิคที่พัฒนาการคิดและการสร้างองค์ความรู้

🔹 การใช้ผังกราฟิกจัดระบบความคิด (Graphic Organizer)
ใช้แผนผังความคิด ตารางเปรียบเทียบ แผนผังเหตุและผล หรือแผนภาพลำดับขั้น เพื่อช่วยให้ผู้เรียนเชื่อมโยงข้อมูล มองเห็นความสัมพันธ์ และสรุปความรู้ได้อย่างเป็นระบบ

🔹 การเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ (Inquiry-Based Learning)
เริ่มจากข้อสงสัยหรือสถานการณ์ปัญหา ให้ผู้เรียนตั้งคำถาม คาดคะเน สืบค้นข้อมูล ทดลอง วิเคราะห์ และสร้างข้อสรุปบนพื้นฐานของหลักฐาน

🔹 การสอนแบบถาม–ตอบ (Question and Answer Method)
ใช้คำถามอย่างมีลำดับ ตั้งแต่การทบทวนความรู้ไปสู่การวิเคราะห์ ประเมิน และสร้างสรรค์ เพื่อกระตุ้นให้ผู้เรียนอธิบายเหตุผล ไม่ใช่เพียงตอบคำถามสั้น ๆ

🔹 การจัดการเรียนรู้ตามรูปแบบ CIPPA
มุ่งให้ผู้เรียนสร้างความรู้ด้วยตนเอง มีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น มีส่วนร่วมทางกายและสติปัญญา เรียนรู้กระบวนการ และนำความรู้ไปประยุกต์ใช้

━━━━━━━━━━━━━━

🏗️ 3. เทคนิคที่เน้นประสบการณ์และการลงมือปฏิบัติ

🔹 การสอนแบบโครงงานหรือโครงการ (Project Method / Project-Based Learning)
ให้ผู้เรียนศึกษาปัญหาหรือประเด็นที่มีความหมาย วางแผน ลงมือปฏิบัติ สร้างผลงาน และนำเสนอผลการเรียนรู้ ช่วยบูรณาการความรู้กับทักษะการคิด การแก้ปัญหา และความรับผิดชอบ

🔹 การสอนแบบทดลอง (Laboratory Method)
ให้ผู้เรียนเรียนรู้ผ่านการทดลอง สังเกต เก็บข้อมูล ตรวจสอบสมมติฐาน และอธิบายผลจากหลักฐาน ส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และความซื่อสัตย์ทางวิชาการ

🔹 การใช้กิจกรรมและแหล่งเรียนรู้ในชุมชน
เชื่อมโยงบทเรียนกับบุคคล สถานที่ ภูมิปัญญา และสถานการณ์จริงในชุมชน ทำให้ผู้เรียนมองเห็นคุณค่าของความรู้และสามารถนำไปใช้ในชีวิตจริง

🔹 การสอนแบบศูนย์การเรียน (Learning Center)
จัดฐานหรือศูนย์กิจกรรมที่มีภาระงานแตกต่างกัน เปิดโอกาสให้ผู้เรียนหมุนเวียนเรียนรู้ตามจังหวะ ความสนใจ และความพร้อม โดยครูคอยสังเกตและให้ความช่วยเหลืออย่างเหมาะสม

━━━━━━━━━━━━━━

🌐 4. เทคนิคที่เชื่อมโยงความรู้และพัฒนาศักยภาพรายบุคคล

🔹 การสอนแบบบูรณาการ (Integrated Teaching)
เชื่อมโยงสาระจากหลายรายวิชาหรือหลายมิติรอบประเด็นเดียวกัน เพื่อให้ผู้เรียนมองเห็นความสัมพันธ์ของความรู้และนำไปใช้แก้ปัญหาได้อย่างองค์รวม

🔹 การสอนแบบหน่วย (Unit Teaching Method)
จัดเนื้อหาและกิจกรรมเป็นหน่วยการเรียนรู้ที่มีแนวคิดหลักและผลลัพธ์ชัดเจน เชื่อมโยงความรู้ ทักษะ และคุณลักษณะเข้าด้วยกันอย่างเป็นระบบ

🔹 การสอนเพื่อพัฒนาความสามารถเฉพาะ (Talents Unlimited)
เปิดโอกาสให้ผู้เรียนแสดงและพัฒนาศักยภาพที่หลากหลาย เช่น การคิดสร้างสรรค์ การตัดสินใจ การวางแผน การสื่อสาร และความสามารถเฉพาะด้าน

━━━━━━━━━━━━━━

📝 Checklist ก่อนเลือกใช้เทคนิคการสอน

ก่อนนำวิธีสอนใดไปใช้ คุณครูอาจพิจารณาคำถามสำคัญเหล่านี้

☑️ เทคนิคนี้นำไปสู่ผลลัพธ์การเรียนรู้ที่ต้องการหรือไม่
☑️ ผู้เรียนได้คิด ลงมือทำ สื่อสาร และสะท้อนการเรียนรู้เพียงใด
☑️ กิจกรรมเหมาะกับวัย ความพร้อม และความแตกต่างระหว่างบุคคลหรือไม่
☑️ ผู้เรียนทุกคนมีบทบาทและมีส่วนร่วมอย่างแท้จริงหรือไม่
☑️ ครูมีการเสริมพลัง ช่วยเหลือ และให้ข้อมูลย้อนกลับระหว่างเรียนหรือไม่
☑️ วิธีประเมินสอดคล้องกับกิจกรรมและสะท้อนสมรรถนะของผู้เรียนหรือไม่
☑️ ผู้เรียนสามารถเชื่อมโยงหรือนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ได้หรือไม่

💡 ข้อควรตระหนัก
การใช้กิจกรรมกลุ่ม เกม โครงงาน หรือสื่อที่ทันสมัย ไม่ได้ทำให้การสอนเป็นแบบผู้เรียนเป็นสำคัญโดยอัตโนมัติ หากผู้เรียนยังเพียงทำตามคำสั่งโดยไม่ได้คิด ตัดสินใจ หรือสร้างความเข้าใจด้วยตนเอง

สิ่งสำคัญจึงอยู่ที่การออกแบบให้ผู้เรียนเป็น “เจ้าของการเรียนรู้” มีเป้าหมายที่เข้าใจได้ มีโอกาสเลือกวิธีเรียนรู้ ลงมือแก้ปัญหา รับข้อมูลย้อนกลับ และมองเห็นความก้าวหน้าของตนเอง

🎯 ไม่มีวิธีสอนใดดีที่สุดสำหรับทุกบทเรียน
แต่มีวิธีสอนที่ “เหมาะสมที่สุด” กับผู้เรียน เนื้อหา เป้าหมาย และบริบทในขณะนั้น

ศิลปะของครูมืออาชีพ จึงไม่ได้อยู่ที่การมีเทคนิคจำนวนมากเท่านั้น แต่อยู่ที่ความสามารถในการเลือกใช้ ผสมผสาน ปรับเปลี่ยน และประเมินผลวิธีสอนอย่างมีเหตุผล เพื่อให้ผู้เรียนทุกคนได้เรียนรู้อย่างมีความหมายและเติบโตเต็มตามศักยภาพ

📗 ศึกษารายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่

https://drive.google.com/file/d/1SFNyKpEx7lRjlXd28T9e7q3AeVEfowXz/view?usp=drivesdk

🙏 ขอบคุณแหล่งความรู้จาก ผศ.ดร.ชาตรี เกิดธรรม
ผู้เรียบเรียงเอกสาร เทคนิคการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ

#วิชาการหวานเจี๊ยบ #การจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ #เทคนิคการสอน #ครูมืออาชีพ #ออกแบบการเรียนรู้

🔔 แผนปฏิบัติราชการระยะ 5 ปี พ.ศ. 2566–2570
ของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน

เอกสารสำคัญที่ช่วยให้ครู ผู้บริหาร และบุคลากรทางการศึกษาเห็น “ทิศทางการพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐาน” อย่างเป็นระบบ

แผนปฏิบัติราชการระยะ 5 ปี ของ สพฐ. จัดทำขึ้นเพื่อใช้เป็นกรอบในการกำหนดแนวทางและเป้าหมายการปฏิบัติราชการของหน่วยงานในสังกัด สพฐ. ให้เป็นไปในทิศทางเดียวกัน และบรรลุเป้าหมายอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล

🟢 ทำไมครูควรรู้จักเอกสารฉบับนี้?

เอกสารฉบับนี้สามารถใช้เป็นกรอบอ้างอิงในการออกแบบและพัฒนาผู้เรียนให้เชื่อมโยงกับเป้าหมายการศึกษาของประเทศ โดยเฉพาะการเขียน

✅ ที่มาและความสำคัญของงานวิจัยในชั้นเรียน
✅ รายงานการพัฒนานวัตกรรมการเรียนรู้
✅ รายงาน Best Practice
✅ โครงการหรือกิจกรรมพัฒนาคุณภาพผู้เรียน
✅ แผนพัฒนาคุณภาพการจัดการเรียนรู้ของสถานศึกษา

เพราะช่วยให้ครูสามารถเชื่อมโยง “ปัญหาในชั้นเรียน” กับ “ทิศทางการพัฒนาการศึกษาระดับชาติ” ได้อย่างมีหลักการ

🟠 แผนฉบับนี้เชื่อมโยงกับแผน 3 ระดับ

แผนระดับที่ 1

🔸 ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561–2580

แผนระดับที่ 2

🔸 แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2566–2580 ฉบับแก้ไขเพิ่มเติม
🔸 แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 พ.ศ. 2566–2570
🔸 นโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยความมั่นคงแห่งชาติ พ.ศ. 2566–2570

แผนระดับที่ 3

🔸 แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579
🔸 แผนพัฒนาเด็กปฐมวัย พ.ศ. 2564–2570
🔸 แผนปฏิบัติราชการระยะ 5 ปี พ.ศ. 2566–2570 ของกระทรวงศึกษาธิการ
🔸 แผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2566–2570 ของ สพฐ.

เอกสารระบุการเชื่อมโยงกับแผนระดับต่าง ๆ เหล่านี้อย่างชัดเจน รวมถึงใช้เป็นแนวทางในการกำกับ ติดตาม และประเมินผลการดำเนินงานในช่วงเวลาดังกล่าว

🔵 สาระสำคัญของแผนที่ควรรู้

แผนฉบับนี้ครอบคลุมประเด็นสำคัญ ได้แก่

📌 ความสอดคล้องกับแผน 3 ระดับ
📌 ความสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน หรือ SDGs
📌 สาระสำคัญของแผนปฏิบัติราชการระยะ 5 ปี
📌 วิสัยทัศน์ พันธกิจ เป้าหมายการให้บริการ และกลยุทธ์ของหน่วยงาน
📌 การบริหารแผนสู่การปฏิบัติ

ในสารบัญของเอกสารระบุสาระสำคัญเกี่ยวกับ SDGs วิสัยทัศน์ พันธกิจ เป้าหมายการให้บริการ กลยุทธ์ และการบริหารแผนปฏิบัติราชการไว้อย่างเป็นระบบ

🟣 4 กลยุทธ์สำคัญของ สพฐ.

เอกสารกำหนดกลยุทธ์หน่วยงานไว้ 4 ด้าน ได้แก่

1️⃣ ส่งเสริมการจัดการศึกษาให้ผู้เรียนมีความปลอดภัยจากภัยทุกรูปแบบ
2️⃣ เพิ่มโอกาสและความเสมอภาคทางการศึกษาให้กับประชากรวัยเรียนทุกคน
3️⃣ ยกระดับคุณภาพการศึกษาให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21
4️⃣ เพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการศึกษา

💡 แผนปฏิบัติราชการระยะ 5 ปี ของ สพฐ. เป็น “เข็มทิศทางวิชาการ” ที่ช่วยให้ครูสามารถออกแบบงานพัฒนาผู้เรียน งานวิจัยในชั้นเรียน นวัตกรรม และ Best Practice ให้มีความเชื่อมโยงกับเป้าหมายการศึกษาของประเทศอย่างเป็นระบบ

✨ จากนโยบายระดับชาติ → สู่แผนสถานศึกษา → สู่ห้องเรียน → สู่คุณภาพผู้เรียน

📌 ดาวน์โหลดเอกสาร
http://www.bopp.go.th/wp-content/uploads/2023/06/แผนปฏิบัติราชการระยะ5ปี-พ.ศ.2566-2570.pdf

🙏 ที่มา : สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน / สนผ.สพฐ.

#วิชาการหวานเจี๊ยบ #แผนปฏิบัติราชการ #แผนพัฒนาการศึกษา #วิจัยในชั้นเรียน #นวัตกรรมการศึกษา #พัฒนาผู้เรียน #ครูนักวิจัย